Дотор
Гастроскопи, колоноскопи
- 1
- Гастроэнтерологийн мэргэжлийн эмч эндоскопын шинжилгээг өөрөө хийнэ.
- 2
- Тухайн өдөртөө полипыг авч, тайрах боломжтой.
- 3
- Шинжилгээ хийлгэсэн өдөртөө бусад тасгийн хамтарсан үзлэг авах боломжтой. (Ортопеди, нейрохирурги, ерөнхий мэс засал (бамбай, хөх), гинекологи, кардиологи, нефрологи, урологи гэх мэт)
- 4
- Өндөр хүчин чадалтай эндоскоп угаагч, ариутгагчаар илүү нарийн ариутгана.
- 5
- Мэдээ алдуулалтын эмч байнга ажилладаг тул нойрсуулах эндоскопыг илүү аюулгүй хийдэг.
Эндоскоп угаах, ариутгах арга
Гастроскопи гэж юу вэ?
Гастроскопи гэдэг нь улаан хоолой, ходоод, дээд гэдэсний дотор талыг амаар эндоскоп оруулж, шууд нүдээр ажиглан эмгэг өөрчлөлтийг нарийн илрүүлдэг шинжилгээ юм. Эндоскопын шинжилгээ нь тодосгогч бодис уух буюу оруулсны дараа рентген (X-ray) зураг авч улаан хоолой, ходоод, нарийн гэдсийг харах дээд ходоод гэдэсний тодосгогчт шинжилгээнээс ялгаатай нь эмгэг илрүүлэнгүүт эд эсийн шинжилгээ авах боломжтой тул илүү нарийн оношилгоо хийх боломжтой бөгөөд эмчилгээний чиглэлээ тодорхойлоход ихээхэн тустай. Ялангуяа Солонгост ходоодны хавдар түгээмэл байдаг тул эндоскопын шинжилгээ нь ходоодны хавдрыг эрт оношлоход маш чухал. Түүнчлэн сүүлийн үед эндоскопын багажийн хөгжлийн ачаар хэдхэн мм хэмжээтэй бичил ходоодны хавдар, улаан хоолойн хавдрыг ч эрт оношлох боломжтой болсон.
Гастроскопи
- 1
- Гастроскопоор ходоод, арван хоёр нугалаа гэдэс зэрэг хоол боловсруулах дээд замыг шинжилнэ.
- 2
- Амаар улаан хоолой руу эндоскоп оруулж, ходоодны үрэвсэл, ходоодны шархлаа, ходоодны цус алдалт зэргийг оношилно.
Урт хоолой хэлбэрийн багаж бөгөөд үзүүрт нь оптик линз, гэрэлтүүлэх төхөөрөмж байдаг тул хоол боловсруулах эрхтний дотор ханыг шууд ажиглах боломжтой.
Улаан хоолой, ходоодоор дамжин дээд гэдэсний дунд хэсэг хүртэл орж, улаан хоолойн, ходоодны, дээд гэдэсний өвчнийг илрүүлж оношлох боломжтой шинжилгээ юм.
Мөн полип буюу эрт үеийн ходоодны хавдар, улаан хоолойн хавдар сэжиглэсэн эмгэг эд илэрвэл эрт оношлох боломжтой.
Гастроскопиор илрүүлж болох өвчин
Үүнээс гадна эрозит гастрит, архаг атрофик гастрит, рефлюкс эзофагит, арван хоёр нугалаа гэдэсний дивертикул, ходоодны полип зэрэг олон төрлийн өвчнийг оношлох боломжтой.
Гастроскопийн өмнөх, дараах анхаарах зүйл
- Шинжилгээний өмнө заавал 8-аас доошгүй цаг хоол идэхгүй.
- Архи, ус хэрэглэх, тамхи татах хориотой.
- Чихрийн шижинтэй хүн инсулины тарилга, чихрийн шижингийн эм уухаа зогсоох ёстой.
- Даралтын эмээ шинжилгээнээс дор хаяж 3 цагийн өмнө уугаарай.
- Шинжилгээний өдөр халуун, цочроох хоолноос зайлсхийж, архи, тамхинаас татгалзана.
- Шинжилгээний дараа 2~3 хоног хоолой өвдөж болно.
Гастроскопийн үргэлжлэх хугацаа
Ерөнхийдөө гастроскопи 5 минут орчим үргэлжилдэг. Үүнээс гадна эд шинжилгээ зэрэг хоёрдогч шинжилгээ хийвэл үүнээс арай удаан үргэлжилж болно.
Гастроскопи хийлгэх шаардлага
Ходоодны өвчний шинж тэмдэг тодорхойгүй байх нь олонтоо. Иймд зөвхөн шинж тэмдгээр ямар өвчин болохыг оношлох боломжгүй.
Ходоодны өвчний нийтлэг шинж тэмдэгт хэвлийн дээд хэсгийн таагүй мэдрэмж буюу өвдөлт, гашуун хэхрэлт, өлөн үед хэвлийгээр өвдөх, хорсох зэрэг ордог бөгөөд жин хасагдах, толгой эргэх, үе үе хар өнгийн өтгөн гарах зэрэг шинж илэрч, цус бөөлжих тохиолдол ч бий. Ийм тохиолдолд заавал гастроскопийн шинжилгээ хийлгэх шаардлагатай ба ямар нэг онцгой шинж тэмдэггүй байсан ч хорт эмгэг өөрчлөлтийг эрт илрүүлэх үүднээс гастроскопийг тогтмол хийлгэх нь ходоодны эрүүл мэндэд тустай.
Тогтмол гастроскопи хийлгэх шаардлагатай тохиолдол
- 1
- Ходоодны хавдрын удамшлын түүхтэй бол
- 2
- Атрофик гастрит зэрэг өөрчлөлт илэрсэн бол
- 3
- 40-өөс дээш насны бол
- 4
- Хеликобактерын халдвар зэрэг илэрсэн өндөр эрсдэлт бүлэгт хамаарвал
Ходоодны хавдрын тохиолдол нэмэгддэг 40-өөс дээш насанд шинж тэмдгээс үл хамааран жилд нэг удаа гастроскопи хийлгэх нь зүйтэй бөгөөд 20~30 насныхан ч ходоодны хавдрын удамшлын түүхтэй буюу ходоод, улаан хоолойн сөргөө өвчний шинж тэмдэгтэй бол гастроскопийг 1~2 жилийн зайтай тогтмол хийлгэх нь зүйтэй.
Колоноскопи гэж юу вэ?
Шулуун гэдсээр нарийн, уян хатан гуурсны үзүүрт байрлах электрон эндоскопыг оруулж, бүдүүн гэдэс бүхэлд нь болон нарийн гэдэсний төгсгөл хэсгийг дэлгэцийн дүрсээр ажигладаг шинжилгээ юм. Шулуун гэдэс, сигма бүдүүн гэдэс, уруудах, хөндлөн, өгсөх бүдүүн гэдэс, сохор гэдэс, цутгалан гэдэсний төгсгөл хүртэл эсрэг чиглэлд оруулна. Бүдүүн гэдэсний хавдар, шамбарам, бүдүүн гэдэсний полип, бүдүүн гэдэсний үрэвсэл, архаг үрэвсэлт гэдэсний өвчин зэрэг олон төрлийн бүдүүн гэдэсний эмгэгийг оношлох хамгийн нарийвчлалтай шинжилгээний арга юм.
Хэвийн бус шинж илэрвэл эд эсийн шинжилгээ хийж болно. Энэ нь шинжилгээний хямсаа оруулж эдийн хэсгээс тасдан авч микроскопоор шинжлэхийг хэлнэ. Колоноскопийн аппарат болон мэс заслын аргын хөгжлийн ачаар маш жижиг хэмжээтэй эрт үеийн бүдүүн гэдэсний хавдрыг ч оношлох боломжтой болсон бөгөөд том хэмжээтэй полипыг ч хэвлий нээх мэс засал хийлгүйгээр эндоскопын мэс заслаар авах боломжтой.
Колоноскопиор оношлох боломжтой өвчин
-
Гэдэсний лимфийн хавдар
-
Бүдүүн гэдэсний сүрьеэ
-
Бүдүүн гэдэсний дивертикул
-
Ишеми колит
Үүнээс гадна бүдүүн гэдэсний олон төрлийн өөрчлөлтийг оношилж болно.
Колоноскопийн өмнөх ба дараах анхаарах зүйл
- Бүдүүн гэдэсний дотоод хэсгийг цэвэрлэх бэлдмэлийг шинжилгээний өмнө урьдчилан уух шаардлагатай.
- Шинжилгээнээс 3 хоногийн өмнөөс үртэй жимс, хүнсний ногоо, олон төрлийн үр тариа болон ким, миёк зэрэг далайн замгаас татгалзана.
- Даралтын эмээ шинжилгээний өдрийн өглөөний 5 цагт хагас аяга орчим устай заавал уугаарай.
- Чихрийн шижинтэй өвчтөн шинжилгээний өмнөх өдөр инсулин тарих буюу чихрийн шижингийн эм уухыг хориглоно.
- Цустай баах буюу хэвлий хүчтэй өвдвөл эмнэлэгт хандана уу.
- Эд эсийн шинжилгээ хийлгэсэн бол зөөлөн шингэн хоол хэрэглээрэй.
- Хэвлий дүүрэх мэдрэмж илэрч болно. Энэ үед хий гарвал тав тухтай болно.
- Шинжилгээний өдөр машин жолоодох, техник ажиллуулах зэргээс татгалзах нь зүйтэй бөгөөд боломжтой бол нэг өдөр амрах хэрэгтэй.
- 1
- Өмнөх өдрийн оройноос өглөө хүртэл тасралтгүй суулгах бөгөөд тухайн өдөр гарах ялгадас нь хаталтгүй зөвхөн ус мэт байх нь хэвийн тул санаа зовох хэрэггүй.
- 2
- Өөр эм хэрэглэж байгаа бол шинжилгээний өмнө урьдчилан хэлж өгнө үү.
- 3
- Эд шинжилгээ хийлгэсэн бол 1 цагийн дараанаас ус уух боломжтой, полип авах мэс засал хийлгэсэн бол 4 цагийн дараа зөөлөн шингэн хоол идэхийг зөвлөж байна.
- 4
- Эд эсийн шинжилгээний хариу гарахад ойролцоогоор долоо хоног шаардагдана.
Колоноскопид зарцуулах хугацаа
Колоноскопи 10 минут орчим үргэлжилдэг. Үүнээс гадна эд эсийн шинжилгээ эсвэл полип авах мэс засал хийвэл үүнээс арай урт болж болно. Сүүлийн үед эрс нэмэгдэж буй бүдүүн гэдэсний хавдраас сэргийлэх, эрт оношлох, эмчлэхэд бүдүүн гэдэс, шулуун гэдэсний эндоскопийн тогтмол шинжилгээ хамгийн үр дүнтэй.
Колоноскопи хийлгэх шаардлагатай тохиолдол
- 1
- Хэвлийгээр өвдөх, хэвлий дүүрэх зэрэг шинж илэрвэл
- 2
- Бүдүүн гэдэсний ирригографийн дараа эмгэг илэрсэн бол
- 3
- Шархлаат колит, Кроны өвчин зэрэг гэдэсний үрэвсэлт өвчтэй тохиолдолд
- 4
- Баас хар өнгөтэй болох буюу шамбарамтай үед
- 5
- Архаг өтгөн хатах, суулгах, цустай өтгөн гарах үед
- 6
- Бүдүүн гэдэсний үрэвсэл, хавдар, полипыг оношлохын тулд
- 7
- Шалтгаан нь тодорхойгүй суулгалт удаан үргэлжлэх үед
Колоноскопийн ач холбогдол
Бүдүүн гэдэсний хавдар руу шилжиж болох бүдүүн гэдэсний полип буюу эрт үеийн бүдүүн гэдэсний хавдар нь онцын урьдал шинж тэмдэггүй байдаг тул 50 нас хүрмэгц 5 жилийн зайтай тогтмол колоноскопи хийлгэх ёстой. Ялангуяа гэр бүлийн гишүүдэд бүдүүн гэдэсний хавдар буюу бүдүүн гэдэсний полип тохиолдож байсан бол 30 наснаас шинжилгээгээ эхлэх нь зүйтэй. Үүнээс гадна наснаас үл хамааран бүдүүн гэдэсний янз бүрийн өвчний шинж тэмдэг илэрч байгаа, эсвэл шалтгаангүй цус багадалт, жин хасагдах зэрэг сэрэмжлүүлэх шинж илэрч байвал заавал колоноскопи хийлгэх нь зүйтэй.
Хэт авиан шинжилгээ гэж юу вэ?
Хэт авиаг бие рүү нэвтрүүлж элэг, нойр булчирхай, цөсний хүүдий, бөөр, дэлүү зэргээс ойсон дууны долгионыг дүрс болгон хувиргаад монитор буюу зургаар шалгадаг энгийн шинжилгээний арга бөгөөд шинжилгээний үед өвчтөн тав тухтай байх ба бие махбодод хортой нөлөөгүй тул дүрс оношилгооны хамгийн үндсэн арга юм. Ялангуяа хэт авиан шинжилгээ нь бодит цагт хөдөлж буй бүтцийг харах боломжтой.
Хэт авиа ашиглан төрөлхийн зүрхний өвчин, зүрхний дутагдал, зүрхний хавхлагын өвчин, ишеми, стенокарди, аортын аневризм, зүрхний өвчин зэргийг шинжилж болно.
* Хавхлагын өвчин / Кардиомиопати / Төрөлхийн зүрхний өвчин / Стенокарди, зүрхний шигдээс / Аортын аневризм / Перикардит / Төрөлхийн зүрхний өвчин
Хэт авиа ашиглан хэвлийн дээд, доод хэсгийн эрхтнийг ажиглана. Хэвлийн дээд хэсгийн хэт авиагаар элэг, цөсний хүүдий, нойр булчирхай, бөөр, дэлүүний хавдар болон үрэвслийг ажиглах боломжтой бөгөөд цөсний зам болон нягт эрхтний эргэн тойрны лимфийн зангилааны өөрчлөлтийг шинжлэх боломжтой. Хэвлийн доод хэсгийн хэт авиагаар эмэгтэйчүүдийн умай, эрэгтэйчүүдийн түрүү булчирхай зэрэгт үүсэх олон төрлийн хавдар, өвчин байгаа эсэхийг ажиглах боломжтой.
* Цөсний хүүдийн үрэвсэл / Цөсний чулуу / Цөсний чулуу / Цөсний хүүдийн хавдар / Бөөрний хавдар / Нойр булчирхайн хавдар / Цочмог мухар олгойн үрэвсэл / Дивертикулит / Лимфийн зангилааны үрэвсэл
Хэт авиан шинжилгээний өмнөх, дараах анхаарах зүйл
- Шинжилгээний өмнөх өдөр оройн хоолоо 8 цаг хүртэл хөнгөн идэж, оройн 9 цагаас хойш юу ч идэж болохгүй.
- Шинжилгээ дууссаны дараа үлдсэн гелийг арчина.
- 1
- Нарийвчлалтай шинжилгээ хийхийн тулд эмчийн заавраар амьсгалаа тохируулж, байрлалаа солих, барих зэргээр сайн хамтран ажиллах нь чухал.
- 2
- Тохиолдлоос хамааран үнэн зөв онош тавихын тулд шинжилгээ хийж буй хэсэгт шахалт үзүүлж болно.
Хэт авиан шинжилгээний хугацаа
Шаардагдах хугацаа шинжилгээний хэсгээс хамаарна. Ихэвчлэн 10~15 минут зарцуулагддаг бөгөөд интервенцийн эмчилгээний хувьд түүнээс удаан үргэлжилж болно.
Хэт авиан шинжилгээний шаардлага
Хэт авиан шинжилгээнд зүрхний эхо, хэвлийн хэт авианаас гадна олон төрлийн хэт авиан шинжилгээ бий. Шинжилгээнүүдийн хамгийн үндсэн нь тул өвчний төрөл, шинж чанараас хамааран хариуцсан эмч дүгнэн шийддэг. Холбогдох шинжилгээний аргад компьютерт томографи (CT), соронзон резонанст томограф (MRI) орно.
