Тархины цус алдалт гэж юу вэ?
Тархины судасны цус алдалтаас үүдэн үүсэх тархины судасны эмгэгийг хэлнэ. Ихэнх нь (ойролцоогоор 75%) даралт ихсэлтээс үүсдэг бөгөөд ховор тохиолдолд цусны цагаан бөөмийн хавдар, апластик цус багадалт зэрэг цусны өвчин, түүнчлэн хавдар, гэмтэл, тэмбүү шалтгаан болдог.
Тархины цус алдалтын шалтгаан
Тархины цус алдалттай өвчтөн даралт ихсэлттэй байх нь олонтоо. Даралт ихсэлт нь тархины судсанд бичил гэмтэл үүсгэн бага зэргийн цохилтод ч хагарах боломжтой болгодог бөгөөд үүн дээр атеросклерозын шинж нэмэгдвэл судасны уян хатан чанар буурч, судас амархан хагардаг. Архи бол тархины цус алдалтын эрсдэлт хүчин зүйл юм. Мөн тодорхой батлагдаагүй ч тамхи хоёрдогчоор даралтыг ихэсгэдэг тул сайнгүй. Элэгний үйл ажиллагаа муутай өвчтөн, зүрхний өвчтэй өвчтөн, тархины шигдээс тусч байсан өвчтөн, цусны өвчинтэй буюу цус шингэлэх эм хэрэглэдэг өвчтөнд тархины цус алдалтын эрсдэл өндөр байдаг. Заримдаа өндөр эрсдэлт жирэмсэн эх, судасны үрэвсэлтэй тохиолдолд ч тархины цус алдалтын эрсдэл байдаг.
Тархины цус алдалтад хэрхэн туслах
Тархины цус алдалт үүсвэл өвчтөн ухаан алдаж унах бөгөөд бөөлжих магадлал өндөр. Тиймээс өвчтөнийг олсон даруйдаа амны доторх бүх гадны биетийг арилгаж, хажуу тийш нь тухтай хэвтүүлнэ. Аль болох амьсгал саадгүй байхаар хавчсан хувцсыг сулруулна. Дараа нь нэн даруй 119 буюу эмнэлэгт холбогдож, түргэн тусламжийн машинаар өвчтөнийг эмнэлэгт хүргэнэ. Ухван чонсимхван буюу өөр эм уулгах нь амьсгалын замыг бөглөж өвчтөний байдлыг улам муутгах магадлалтай тул огт уулгаж болохгүй.
Тархины цус алдалтын эмчилгээ
Тархины доторх цус алдалт үүссэн өвчтөн заавал эмчилгээ хийлгэх ёстой бөгөөд цусан бүлэнг мэс заслаар гаргах шаардлагатай эсэхийг үнэлэх ёстой. Эмийн эмчилгээ багтсан консерватив эмчилгээ болон мэс заслын эмчилгээг өвчтөний байдлаас хамааруулан хэрэглэнэ. Тархины цус алдалтын эмчилгээ нь цус алдалтын төрлөөс хамааран өөр өөр байдаг. Эхлээд даралтаас үүдэлтэй тархины цус алдалт үүссэн үед цусан бүлэнг авах мэс засал буюу эм уух зэрэг консерватив эмчилгээг хийдэг. Дараа нь аневризм хагарснаас тархины цус алдалт үүсэж болно. Энэ тохиолдолд тархины судсан доторх эмчилгээ (эмболизаци) хийх буюу судсыг боох (лигатур) мэс засал хийх нь бий.
Тархины цус алдалтаас сэргийлэх
- Даралт хэмжих
Тархины цус алдалтаас урьдчилан сэргийлэх хамгийн чухал зүйл бол даралт ихсэлтээс сэргийлэх явдал юм. Даралт ихэссэн эсэхээ шалгаж, зохих арга хэмжээг авах хэрэгтэй.
Тархины цус алдалтын эрсдэлт хүчин зүйлээс (даралт ихсэлт, зүрхний өвчин, тамхи гэх мэт) сэргийлэх шаардлагатай. Ялангуяа удамшлын түүхтэй бол илүү болгоомжлох хэрэгтэй.
