Дементиа гэж юу вэ?

Дементиа нь дегенератив өөрчлөлт, ялангуяа бета-амилоид хуримтлагдсанаас тархины эд хатингарших замаар үүсдэг өвчин юм. Мөн энэ нь олдмол гэмтэл, өвчний хожуу үр дагавраар тархи гэмтэх буюу эвдэрснээс оюун ухаан, суралцах чадвар, хэл яриа зэрэг танин мэдэхүйн болон дээд зэргийн сэтгэцийн үйл ажиллагаа ерөнхийдөө буурах шинж тэмдгийг ч хэлдэг. Тухайлбал 2019 оны Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээний хорооны мэдээллээр Солонгос дахь дементиа өвчтөний тоо 650 мянга орчим байгаа бөгөөд жил бүр эрс нэмэгдсээр байна.

Дементиагийн төрөл

Дементиа нь танин мэдэхүйн хөнгөн алдагдал (MCI) болон Альцгеймерийн өвчин (AD) гэж хуваагддаг бөгөөд танин мэдэхүйн хөнгөн алдагдлын 40 орчим хувь нь Альцгеймерийн өвчин рүү шилждэг гэж үздэг. Альцгеймерийн өвчний үед гиппокамп болон дунд чамархайн дэлбэн (Mesial Temporal Lobe)-ий тархины эд алдагдсанаар танин мэдэхүйн бууралт руу шилждэг.

Хэвийн Тархи

Альцгеймерийн (дементиа) өвчин Өвчтөний тархи

Дементиагийн оношилгоо

Дементиаг эмнэлзүйн шинж тэмдэг, MMSE, GDS оноог ашиглан оношилж болно. Ялангуяа дементиагийн үед MRI-ээр тархины бүтцийн өөрчлөлтийг тодруулах боломжтой тул нарийн онош тавих боломжтой.

Дементиаг эмнэлзүйн шинж тэмдэг, MMSE, GDS оноог ашиглан оношилж болно.
Ялангуяа дементиагийн үед MRI-ээр тархины бүтцийн өөрчлөлтийг тодруулж чаддаг тул нарийвчлалтай оношилгоо хийх боломжтой.

Гэгээн Петрийн эмнэлэг MRI Neuroquant программыг ашиглан тархины хатингаршлын хэмжээг хүртэл нарийн оношилж байна. Энэ нь тусад нь дүрс авалт хийлгүйгээр тархины MRI хийх үед тархины байдлыг автоматаар шинжилж өгдөг программ юм. Гиппокамп, тархины ховдол, дунд чамархайн дэлбэнгийн эзэлхүүнийг тооцоолж, тархины хатингаршлын хэмжээг хэвийн түвшинтэй харьцуулан шинжилдэг тул дементиаг оношлох, эмчлэх, өөрчлөлтийг хянахад ашиглах боломжтой.

Түүнчлэн тархины олон бүтцийг нарийвчлан оношлох боломжтой бөгөөд хатингиршил, өөрчлөлтийг хэмжиж чаддаг тул толгой эргэх, мэдрэлийн саажилт зэрэг шинж тэмдгийн шалтгааныг тодруулахад ч тусалдаг.

Дементиагийн эмчилгээ

Дементиагийн эмчилгээг ① эмийн эмчилгээ ② сэргээн засах эмчилгээ ③ үүдэл эсийн эмчилгээгээр хийнэ. Мэдээж өнөөг хүртэл дементиаг бүрэн эдгээх эмчилгээ байхгүй.
Гэвч удаан хугацаагаар үйлчлэх шинэ эмийн бэлдмэл боловсруулагдаж, үүдэл эсийн эмчилгээ хөгжсөнөөр эмчилж болох өвчин болон өөрчлөгдөж байна.
Дементиаг эмчлэхэд тууштай, тасралтгүй арга хэмжээ авах нь чухал. Эмчилгээний зорилго, чиглэл нь ч өвчтөн болон гэр бүлийнх нь амьдралын чанарыг хадгалахад оршино.