Бамбайн хавдар
Бамбайн хавдар гэж юу вэ?
Бамбайн хавдрыг эдийн бүтэц, гаралтай эс, ялгаралтын түвшнээс хамааран папилляр, фолликуляр, медулляр, бага ялгаралтай ба анапластик хавдар гэж ангилдаг.
Бамбайн хавдар «сайхан хавдар» уу?
Бамбайн хавдар харьцангуй удаан томордог бөгөөд ихэвчлэн шинж тэмдэггүй байдаг. Шинж тэмдэг илэрсэн үед бамбайгаас гадна эргэн тойрны эдэд нэвчих, ойролцоох лимфийн зангилаа руу тархаж эхэлсэн байж болох бөгөөд энэ нь амьд явах хугацаанд нөлөөлж болно.
Төрөл
Папилляр хавдар нь ялгаралтын түвшин сайтай бамбайн хавдар бөгөөд бамбайн нийт хавдрын 75~80%-ийг эзэлдэг. Явц нь маш удаан тул өвчтөний хавдар 1 см-ээс бага бол байдлыг ажиглан мэс заслын хуваарь тогтоож болно. Шинж тэмдэггүйгээр илрэх нь олонтой, хүзүүний лимфийн зангилаанд тархах нь элбэг боловч тавилан нь маш сайн байдаг.
Бамбайн нийт хавдрын 20%-ийг эзэлдэг бөгөөд судсаар дамжин тархдаг. Хавдрын эсийн өсөлт удаан тул тавилан сайтай төрөлд ордог.
Папилляр болон фолликуляр хавдартай харьцуулахад тавилан муу байдаг. Зарим тохиолдолд гэр бүлийн буюу олон голомтот дотоод шүүрлийн хавдрын нэг хэлбэр болж илэрдэг тул тухайн гэр бүлийнхэн генетикийн шинжилгээгээр эрт оношилж эмчлүүлэх нь чухал.
Тархалт нь түгээмэл илэрдэг, ерөнхий эмчилгээнд муу хариу өгдөг, хавдрын эсийн өсөлт маш хурдан тул таамаглал нь маш муу хавдар юм.
Шалтгаан
Одоог хүртэл сайн судлагдаагүй
Эрсдэлт хүчин зүйл
-
Цацрагт их өртсөн тохиолдол
-
Удамшлын түүх
-
бамбайн медулляр хавдрын удамшлын өгүүлэмжтэй бөгөөд,
Генийн эмгэг дагалдсан тохиолдолд
Бамбайн шинжилгээ хийлгэх шаардлагатай тохиолдол
- 1
- Зангилаа саяхан гэнэт томорсон.
- 2
- Хүзүүнд таагүй дарамт мэдрэгдэнэ.
- 3
- Хоолойн зангилаа биш ч дуу хоолой сөөнө.
- 4
- Хүзүү, лимфийн зангилаанд хатуу боглоо тэмтрэгдэнэ.
- 5
- Туяа эмчилгээ зэрэг цацрагт өртсөн түүхтэй.
- 6
- Бамбайн хавдрын удамшлын өгүүлэмжтэй.
Эмчилгээ
Мэс заслыг өвчтөний нас, хорт эсэх, хавдрын хэмжээ, эргэн тойрны эдэд нэвчсэн байдал, алсын үсэрхийлэл байгаа эсэхийг харгалзан зөвхөн нэг дэлбэнг авахаас эхлээд бамбайг бүрэн авах болон лимфийн зангилаа авах хүртэл олон янзаар гүйцэтгэдэг. Мэс заслын дараа дахилтыг бууруулах зорилгоор бамбайн дааврын эм уудаг бөгөөд дахих эрсдэл өндөртэй зарим өвчтөнд цацраг идэвхт иодын эмчилгээг нэмж хийдэг.
Мэс заслын арга
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн BABA (Bilateral Axillo-Breast Approach) эндоскоп мэс засал нь хүзүүнд шууд зүслэг хийхгүйгээр хоёр суга болон хөхний толгойн эргэн тойронд 1 см-ээс бага бичил зүслэг хийж, эндоскопын багаж оруулан бамбайн хавдрыг авдаг.
-
Сорви үлдэх эрсдэлийг бууруулсан.
-
Хөхний эдэд нөлөөлөхгүй тул хөхүүлэхэд асуудалгүй.
-
Хөхний гоо засал хийлгэсний дараа ч аюулгүй мэс засал хийх боломжтой.
-
Өмнө нь эндоскоп мэс засал хийлгэсэн ч дахин мэс засал хийх боломжтой.
Доод буйл болон уруулын хоорондох салст бүрхэвчид 3 бичил зүслэг хийж эндоскоп оруулан хавдрыг авах сорвигүй мэс заслын арга (Natural orifice transluminal endoscopic surgery, NOTES) юм.
-
Амны салстад бичил зүсэлт хийдэг тул мэс заслын дараа арьсанд сорви үлдэхгүй, салстын шарх хурдан эдгэрдэг.
-
Арьс зүсэж хийдэг мэс засал биш тул өвдөлт бага.
-
Мэс заслын дараа тусад нь боолт (дрессинг) хийхгүйгээр энгийн шүд угаах, зайлах замаар шарх эдгэрэх боломжтой.
Хүзүүний зүслэгийн мэс засал нь дэлхий даяар удаан хугацаанд хийгдэж ирсэн, бамбайн хавдрын түгээмэл мэс заслын арга юм. Ихэнхдээ хоолойн товчны доогуур 4~5 см орчим зүслэг хийж эмчилдэг. Энэ нь мэс заслын сорви үлдээдэг тул залуу эмэгтэйчүүдэд гоо сайхны хувьд ачаалал болж болзошгүй.
Гэвч ийм ачааллыг хамгийн бага байлгахын тулд «Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Юн Ё Гю бамбайн клиник» нь 30 гаруй жилийн бамбайн мэс заслын туршлагатай Юн Ё Гю профессорын өөрийн аргаар зүслэгийн байрлал, хэмжээг багасган, үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамжийг нэмэгдүүлж байна.
-
Бүрэн резекц
Бамбай булчирхайг бүхэлд нь авна.
-
Лобэктоми / хэсэгчилсэн резекц
Бамбайн хавдартай дэлбэнг л тайрч авна.
-
Субтотал тайралт
Бамбайн багахан хэсгийг үлдээж, ихэнхийг нь авна.
-
Хүзүүний лимфийн зангилаа авах
Хүзүүний бамбай орчмын лимфийн зангилаа руу үсэрхийлсэн сэжигтэй тохиолдолд тухайн лимфийн зангилааг авна.
Эмчилгээний дараах анхаарах зүйл
- Хувь хүний шинж тэмдгээс хамааран эмчилгээний үр дүн, хугацаа өөр байж болно.
- Эмчилгээний дараа түр зуурын гаж нөлөө илэрч болох бөгөөд энэ нь хүн бүрийн биеийн байдлаас хамааран өөр байна.