갑상선기능이상(항진/저하)
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипертиреозгэж юу вэ?
“Бамбайн хордлого” гэдэг нь цусан дахь бамбайн даавар хэт ихсэж, улмаар янз бүрийн шинж тэмдэг илэрдэг байдлыг хэлнэ.
«Гипертиреоз» гэдэг нь бамбай булчирхайгаас бамбайн даавар (T4, T3) хэт их үйлдвэрлэгдэж, ялгарснаар бодисын солилцоо эрчимжиж, бие махбодид бамбайн хордлого илрэхийг хэлнэ.
сэжиглэх хэрэгтэй.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипертиреоз Шалтгаан
Гипертиреоз үүсгэдэг гол шалтгаан нь “Грейвсийн өвчин” бөгөөд гипертиреозын 60~80 орчим хувийг эзэлдэг. Грейвсийн өвчин нь аутоиммун өвчний нэг бөгөөд биеийн дархлааны эсүүд гэнэт бамбайг сэдээж, бамбайн дааврыг хэт их үйлдвэрлэн ялгаруулснаар гипертиреоз үүсдэг. Үүнээс гадна гипофизийн аденом байж, бамбай сэдээгч даавар хэт их ялгарвал гипертиреоз үүсэж болно. Мөн трофобластын хавдраас хүний хорионы гонадотропин (human chorionic gonadotropin, hCG) хэт их ялгарвал бамбай сэдээгдэж гипертиреоз үүсэж болно. Эм, бамбайн хортой аденом зэргээс ч үүсэх боломжтой.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипертиреоз Шинж тэмдэг
- 1
- Халуунд тэсвэргүй болж, хөлс нэмэгдэнэ.
- 2
- Хоол идэх хэмжээтэй харьцуулахад жин нэмдэггүй.
- 3
- Өтгөн шингэрэх буюу бие засах тоо олшрох.
- 4
- Нүдний эргэн тойрон хавдаж, нүд цүлхийнэ.
- 5
- Цочромтгой, сэтгэл хөдлөлтэй болж, нарийн чичиргээ илэрнэ.
- 6
- Нойргүйдэл үүснэ.
- 7
- Ядаргаа, түгшүүр, тэвдэлт илэрнэ.
- 8
- Зүрх дэлсэж, зүрхний цохилт гэнэт хурдсах эсвэл жигд бус болно.
- 9
- Эмэгтэйчүүдэд сарын тэмдэг тогтмол бус болж, багасах буюу бүрмөсөн зогсох тохиолдол гарна.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипертиреоз Шинжилгээ
Гипертиреозыг бамбайн үйл ажиллагааны шинжилгээ хэмээх цусны шинжилгээгээр оношилдог. Бамбайн үйл ажиллагааны шинжилгээнд бамбайн дааврын түвшин өндөр гарах бөгөөд илүү нарийвчилсан шинжилгээний тулд аутоиммун эсрэгбием болох Microsomal Ab ба TSI шинжилгээг нэмж хийдэг.
Мөн бамбайг тэмтрэн шалгаж бамбайн хэмжээ, мэдрэмж, тэгш хэмийг ажиглаж, бамбайн хэт авиан шинжилгээгээр бамбайн зангилаа (хавдмал) байгаа эсэхийг тодруулна. Бамбайн зангилаа илэрвэл ялган оношлохын тулд эд эсийн шинжилгээ шаардагдаж болно.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипертиреоз Эмчилгээний 3 арга
- Бамбайн эсрэг эм уун бамбайн даавраа дарангуйлах арга юм.
- Арьсны тууралт, чонон хөрвөс, загатнах, түр зуурын лейкопени зэрэг гаж нөлөө илэрч болно.
- Маш ховор боловч агранулоцитоз буюу хордлогот гепатит зэрэг хүнд гаж нөлөө илэрч болно.
- Тиймээс гэнэт өндөр халуун (ихэвчлэн 39 хэмээс дээш), хоолой өвдөх, шарлалт илэрвэл эм уухаа зогсоож, нэн даруй эмнэлэгт хандана уу.
- Мэс заслаар бамбай булчирхайн зарим хэсгийг буюу бүхэлд нь авах арга юм.
- Мэс заслын дараа гипотиреоз үүсч болох бөгөөд энэ тохиолдолд бамбайн даавар уух шаардлагатай.
Иодын эмчилгээ
- Цацраг идэвхт иод уулган бамбай булчирхайг устгах арга юм.
- Энэ явцад шүлсний булчирхайн үрэвсэл, ходоодны үрэвсэл, гипотиреоз үүсч болно.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипотиреозгэж юу вэ?
“Гипотиреоз” гэдэг нь бамбайн даавар дутагдсанаас бодисын солилцоо буурч, янз бүрийн шинж тэмдэг илэрдэг өвчнийг хэлнэ.
Түгээмэл жишээ нь бидний биеийн дархлааны эс бамбайг довтолж бамбайн дааврын нийлэгжилт буурдаг «Хашимотогийн бамбайн үрэвсэл» бөгөөд үүнээс болж гипотиреоз илэрч болно.
нэмэгдвэл сэжиглэх хэрэгтэй.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипотиреоз Шалтгаан
Хүүхдэд бамбай зөв бүрэлдээгүй буюу бамбайн дааврын нийлэгжилтийн үйл явцад доголдолтой тохиолдолд илэрдэг. Өсвөр насныхан болон насанд хүрэгчдэд хамгийн түгээмэл шалтгаан нь ‘Хашимотогийн тиреоидит (аутоиммун тиреоидит)’-ээс болж бамбай өөрөө бамбайн дааврын үйлдвэрлэлээ бууруулах явдал юм. Гипофизийн үйл ажиллагааны дутагдалтай тохиолдолд ч бамбай сэдээгч даавар ялгарахгүйгээс хоёрдогчоор гипотиреоз үүсэж болно. Бамбайг авсан тохиолдолд ч даавар үйлдвэрлэгдэж чадахгүй тул гипотиреоз үүсдэг.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипотиреоз Шинж тэмдэг
- 1
- 6 сараас удаан үргэлжлэх ядаргааны шинж тэмдэг илэрдэг. (Архаг ядаргааны хам шинж)
- 2
- Хоолны дуршил буурна.
- 3
- Жин нэмэгдэнэ.
- 4
- Бие засах давтамж багасна. (өтгөн хатах руу шилжинэ)
- 5
- Хүйтэнд мэдрэг болно.
- 6
- Сарын тэмдгийн цус ихсэж, цус багадалт илэрнэ.
- 7
- Арьс барзгар болж, гялбаагаа алдана.
- 8
- Цээж давчдах шинж илэрдэг.
- 9
- Ой тогтоолт аажмаар буурна.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипотиреоз Шинжилгээ
Гипотиреозыг бамбайн үйл ажиллагааны шинжилгээ хэмээх цусны шинжилгээгээр оношилдог. Бамбайн үйл ажиллагааны шинжилгээнд бамбайн даавар хэвийн буюу буурсан, бамбай сэдээгч дааврын хэмжээ ихэссэн байдаг. Аутоиммун тиреоидит байгаа эсэхийг тодруулахын тулд аутоиммун эсрэгбие болох Microsomal Ab, thyroglobulin Ab шинжилгээг нэмж хийдэг. Мөн бамбайг тэмтрэн үзэж хэмжээ, тэмтрэлтийн байдал, тэгш хэм зэргийг ажиглаж, бамбайн хэт авиан шинжилгээгээр бамбайн зангилаа (хавдар) байгаа эсэхийг шалгадаг. Бамбайн зангилаа илэрвэл ялган оношлохын тулд эд эсийн шинжилгээ шаардагдаж болно.
Бамбайн үйл ажиллагаа Гипотиреоз Эмчилгээ
Гипотиреоз нь бамбайн даавар дутагдсанаас үүсдэг өвчин тул даавар уух замаар биед дутагдаж буй бамбайн дааврыг нөхөж өгвөл шинж тэмдэг сайжирдаг. Гэхдээ гипотиреозын улмаас таргалалт, брадикарди, цус багадалт зэрэг хүндрэл аль хэдийн үүссэн бол гипотиреозын үндсэн эмчилгээнээс гадна дагалдах эмчилгээ удаан хугацаанд шаардагдаж болно. Иймд дээр дурдсан гипотиреозын шинж тэмдэг давтагдаж байвал идэвхтэй эмчилгээгээр хянан удирдах шаардлагатай.