Хөхний хоргүй зангилаа
Хөхний хоргүй зангилаа гэж юу вэ?
Хөхний зангилааны 90% нь хорт биш, хоргүй хавдар байдаг.
Түгээмэл нь фиброаденом, сувагт папиллом, уйланхай, филлодес хавдар зэрэг байдаг.
Гэгээн Петрийн эмнэлэгт хөхний зангилааны шинжилгээний дараа хэвийн бус өөрчлөлт илэрвэл ирсэн өдөртөө Сөүлийн Их Сургуулийн эмнэлгийг төгссөн мэргэжлийн эмч өөрөө маммотомоор эмчилгээ хийнэ.
Төрөл
Фиброаденом бол хөхөнд үүсдэг хоргүй хавдруудаас хамгийн түгээмэл нь юм. 20-30 насны эмэгтэйчүүдэд их тохиолддог бөгөөд тэмтрэхэд сайн хөдөлж, эргэн тойрны эдтэй хиллэх зааг нь тодорхой, дугуй, хатуу резин мэт мэдрэмжтэй бөгөөд ихэвчлэн өвддөггүй. Зарим тохиолдолд хэмжээ нь тасралтгүй томрох, эсвэл өвдөх, эвгүй мэдрэмж төрүүлж байвал маммотом эсвэл хэсэгчилсэн тайралт зэрэг мэс засал шаардагдах тохиолдол бий.
Сувагдотрын папиллом нь хөхний хүрээний доор байрлах сүүний сувагт голчлон үүсдэг бөгөөд ихэнхдээ 0.5 см-ээс жижиг байдаг тул хавдар тэмтрэгдсэнээс болж эмнэлэгт ирэх тохиолдол ховор. Сувагдотрын папилломыг ихэвчлэн хөхний толгойн ялгадсаар илрүүлдэг бөгөөд нэг талын хөхний толгойноос ус мэт тунгалаг буюу улаан ялгадас давтагдан гардаг. Маммографи, хөхний хэт авиа, сүүний сувгийн зураг авалтаар голомтыг тодруулж болох бөгөөд ихэнхдээ хоргүй хавдар байдаг ч заримдаа эсийн доторх хавдар буюу хөхний хавдар дагалддаг тул арай өргөн хүрээнд тайрч эд эсийн шинжилгээ хийдэг.
Уйланхай нь хэт авиан шинжилгээнд түгээмэл илэрдэг голомт бөгөөд голчлон 30-50 насны эмэгтэйчүүдэд илэрдэг. Сүүний суваг бөглөрч бөмбөлөг мэт сунан дотор нь шингэн хуримтлагдсан байдал юм. Хэрэв уйланхайгаас болж эвгүй мэдрэмж төрж байвал соруулж шингэнийг гаргаснаар сайжирдаг. Гэхдээ соруулах үед цус холилдсон шингэн гарвал хортой хавдар байгаа эсэхийг тодруулахын тулд микроскопоор эсийн шинжилгээ хийх шаардлагатай болж болно. Уйланхай байнга дахих буюу шингэнд цус холилдсон тохиолдолд мэс заслаар авах талаар бодолцох шаардлагатай болж болзошгүй.
Филлодес хавдар нь харьцангуй ховор тохиолддог хөхний хавдруудын нэг бөгөөд микроскопоор харахад хавдрын дотор тал нь модны навч хэлбэртэй харагддаг хавдар юм. 60-70% нь хоргүй боловч 15~30%-д нь хортой шинж илэрдэг тул эд эсийн шинжилгээгээр онош тогтоогдвол энгийн буюу өргөн хүрээний тайралт хийх шаардлагатай. Мөн хоргүй байсан ч дахих магадлалтай тул тогтмол хяналт шинжилгээ хийлгэх шаардлагатай.
Шинжилгээ, оношилгоо
Хөхөө өөрөө шалгах үзлэгээр хөхний өөрчлөлтийг илрүүлэх боломжтой. Хөхөө өөрөө шалгах үзлэгийг сарын тэмдэг дууссанаас хойш 3 хоног~1 долоо хоногийн хооронд, хөх хамгийн зөөлөн байх үед хийх нь зүйтэй. Цэвэршилтэнд орсон эмэгтэйчүүд сар бүр тогтсон өдрөө сонгож тогтмол өөрөө шалгах нь зүйтэй.
Өөрөө шалгах үзлэгээр өөрчлөлт илэрсэн буюу хөх өвдөх, эвгүйрхэх мэдрэмж байвал нэн даруй эмнэлэгт ирж хөхний үзлэг хийлгэх нь зүйтэй. Хөхний үзлэгээр өөрөө шалгах үед олж хараагүй голомтыг илрүүлж, нэмэлт шинжилгээ болон хариуг мэдэх боломжтой.
Хоёр гараа чөлөөтэй буулгаад хөхөө ажиглана
Хоёр гараа ард нийлүүлж
Хүч оруулан урагш түлхэнэ.
Хоёр гараа бэлхүүсэндээ тавьж, мөр болон
тохойгоо урагш гаргаж
Цээжээ чангалж урагш бөхийнө.
- 1
- Хоёр хөхний хэмжээ өөр эсэхийг шалгах
- 2
- Арьс үрчийсэн эсэх, эсвэл хонхойсон хэсэг байгаа эсэхийг шалгах
- 3
- Хөхний толгойноос ялгадас гарч буй эсэхийг шалгах
2, 3, 4-р хурууны эхний үе Хурууны махлаг талаар тэмтэрч шалгана.
- Эгэмний дээд, доод хэсэг болон сугандаа боглоо тэмтрэгдэж байгаа эсэхийг шалгана.
- Эгэмний доод хэсгээс эхлэн 2, 3, 4 дэх хурууны эхний үений хавтгайгаар хөхийг зөөлөн даран шалгана. Дарахдаа хөхний гадна талаас цагийн зүүний дагуу тойрог зурж, тойргоо аажмаар багасган хөхний дотор тал руу ойртох бөгөөд нэг хөхөнд 3 тойрог зурж шалгана.
- Нэг талын хөхийг бүхэлд нь дээрх сумны чиглэлийн дагуу нарийвчлан тэмтэрч шалгана.
- Нөгөө хөхөнд ч мөн адил гүйцэтгэнэ.
Тав тухтай байрлалд хэвтэж, шалгах талын мөрний доор дэр буюу алчуур эвхэн тавьсны дараа шалгах талын гараа дээш өргөж, нөгөө талын гараар 2 дахь шатны адилаар шалгана.
Шинжилгээ, оношилгоо
Тоос сорогч шиг сорох аргаар 0.5 см орчим тусгай зүүг хөхөнд оруулж, хөхний эдийг татан хөхний хавдрыг авдаг эмчилгээний аргыг хэлнэ.
Маммотомоор хөхний хоргүй зангилааг авахаас гадна хөхний хавдрын биопси хийх боломжтой.
Маммотом эмчилгээ ба ердийн тайралтын харьцуулалт
| Маммотом эмчилгээ | Энгийн резекц | |
|---|---|---|
| Мэдээ алдуулалт | Хэсэгчилсэн мэдээ алдуулалт эсвэл Нойрсуулах мэдээ алдуулалт | Хэсэгчилсэн мэдээ алдуулалт эсвэл Нойрсуулах мэдээ алдуулалт |
| Сорви | Ойролцоогоор 0.3~0.5 см | Гэмтлийн хэмжээ, байрлалаас хамааран шийднэ (Ойролцоогоор 2~4cm) |
| Үргэлжлэх хугацаа | Ойролцоогоор 20 минут | Ойролцоогоор 50 минут |
| Оёдол | Тусгай оёдлын тууз | Утсаар оёх |
| Эдгэрэх хугацаа | Шууд хэвийн амьдралдаа орно | Ойролцоогоор 1~2 долоо хоногийн дараанаас боломжтой |
Эмчилгээний явц
Маммотом эмчилгээ шаардлагатай тохиолдол
- 1
- Хөхний хоргүй өвчнийг авах шаардлагатай үед
- 2
- Маммографид илэрдэг бичил шохойжилт
- 3
- Фиброаденом эсвэл фиброцистийн өвчнийг авах шаардлагатай үед
- 4
- Хавдар сэжиглэгдэж буй хөхний өөрчлөлтийн мэс заслын өмнөх эдийн шинжилгээ
- 5
- Сүвний хучуур эдийн хавдрын мэс заслын өмнөх эд эсийн шинжилгээ
- 6
- Өвддөг эсвэл томорч буй зангилаа байвал
- 7
- Хэлбэр нь тэгш бус, цаашид өсөх магадлал өндөр зангилаа байвал
Эмчилгээний дараах анхаарах зүйл
- Хувь хүний шинж тэмдгээс хамааран эмчилгээний үр дүн, хугацаа өөр байж болно.
- Эмчилгээний дараа түр зуурын гаж нөлөө илэрч болох бөгөөд энэ нь хүн бүрийн биеийн байдлаас хамааран өөр байна.