Нойрны эмгэг
Парасомни гэж юу вэ?
Парасомни буюу нойрны үеийн эмгэг үйлдэл (Sleep-related Abnormal Behaviors) гэдэг нь нойрны үед үүсэх хэвийн бус биеийн хөдөлгөөн, зан үйл, сэтгэл хөдлөлийн өөрчлөлт буюу танин мэдэхүйн алдагдлыг хамарсан байдал бөгөөд энэ нь нойрны чанарыг бууруулж, өдөр тутмын амьдралд сөргөөр нөлөөлж болно.
Ялангуяа өндөр настнуудад дементиа, Паркинсоны өвчин зэрэг мэдрэлийн доройтлын өвчинтэй хавсарч илрэх нь элбэг тул парасомнид зөв онош тавьж эрт эмчлэх нь чухал.
Шинж тэмдэг
- 1
- Нойрондоо алхах (Somnambulism): нойрны үед орноосоо босч алхах, ярих зэрэг үйлдэл хийдэг бөгөөд ийм үед сэрээхэд хэцүү, сэрсний дараа тухайн үйлдлээ санадаггүй.
- 2
- Шөнийн айдас (Night Terrors): Нойрны үед гэнэт сэрж чанга хашгирах буюу хүчтэй айдас мэдэрдэг бөгөөд сэрсний дараа сандран төөрөлдөх ба нойрны үед болсон явдлыг хэсэгчлэн санах эсвэл огт санахгүй байдаг.
- 3
- REM нойрны үеийн зан үйлийн эмгэг (Rem Sleep Behavior Disorder): зүүдэндээ хийж буй үйлдлээ бодитоор гүйцэтгэдэг бөгөөд энэ нь нойрны үед булчин суларч чадалгүй идэвхжсэнээс үүсдэг.
- 4
- Нойрны саажилт (Sleep Paralysis): нойрсох буюу сэрэх үед ухаан санаа сэргэг байвч биеэ хөдөлгөж чадахгүй байх бөгөөд хүчтэй түгшүүр төрүүлдэг.
Шалтгаан
Парасомни нь олон янзын шалтгаан хавсран нөлөөлснөөс үүсэж болох бөгөөд шинж тэмдгийн төрлөөс хамааран шалтгаан нь өөр өөр илэрч болно. Гол шалтгаанууд нь дараах байдалтай.
| Нойр дутагдал | Архаг нойр дутагдал эдгээр эмгэг зан үйлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. |
|---|---|
| Стресс ба сэтгэл түгшилт | Сэтгэцийн стресс, түгшүүр шинж тэмдгийг өдөөх буюу хүндрүүлж болно. |
| Эм буюу архи хэрэглэх | Зарим эм, согтууруулах ундааны хэрэглээ нөлөөлж болно. |
| Мэдрэлийн тогтолцооны өвчин | Паркинсоны өвчин зэрэг мэдрэлийн системийн өвчинтэй холбоотой байж болно. |
Оношилгооны арга
- 1
- Өвчний түүх авах: өвчтөн болон гэр бүлтэй нь ярилцаж, шинж тэмдгийн шинж чанар, давтамж, нойрны зуршил зэргийг тодруулна.
- 2
- Полисомнографи: нойрны үеийн тархины цахилгаан бичлэг, булчингийн үйл ажиллагаа, амьсгал, зүрхний цохилт зэргийг хэмжиж, эмгэг зан үйлийн төрөл, шалтгааныг үнэлнэ.
- 3
- Видео хяналт: нойрны үеийн зан үйлийг бичлэгээр тэмдэглэн шинжилнэ.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Эпилепси, нойрны төв нь үнэн зөв оношилгоо, тохирсон эмчилгээгээр өвчтөнүүдийн эрүүл нойрыг дэмжихийг зорьдог.
Нойрны үеийн эмгэг зан үйлтэй холбоотой санаа зовж байвал мэргэжлийн эмчээс зөвлөгөө аваарай.
Эпилепси, нойрны төвийн Хон Сын Бон эмчид цаг захиалах
Нойрны үеийн эмгэг зан үйлтэй холбоотой санаа зовж байвал мэргэжлийн эмчээс зөвлөгөө аваарай.
Эпилепси, нойрны төвийн Хон Сын Бон эмчид цаг захиалах
