Эпилепсийн эмчилгээ таталт дарахаас хальж, шинэ эм, мэс заслыг хослуулах хүртэл өргөжлөө

 Эпилепсийн эмчилгээ таталтын эсрэг эмээр таталтыг хянахад төвлөрснөөс шинэ эм, нарийвчилсан оношилгоо, мэс заслын эмчилгээг хослуулах чиглэл рүү өргөжиж байна.

Нийт өвчтөний 30 орчим хувийг эзэлдэг эмэнд тэсвэртэй эпилепситэй өвчтөнд ч шинэ эм, мэс заслын арга техник нэвтэрснээр удаан хугацаанд таталтыг дарж, өдөр тутмын амьдралдаа эргэн орох боломж олгох эмчилгээний стратеги улам чухал болж байна.

Гэгээн Петрийн эмнэлэг 22-нд тохиох Дэлхийн тархины өдрийг тохиолдуулан сүүлийн үед эпилепсийн эмчилгээ зөвхөн таталтын тоог бууруулахаас хэтэрч, өвчтөн тус бүрийн таталтын шалтгаан, голомтыг харгалзсан хувийн эмчилгээ рүү шилжиж байгааг мэдэгдлээ.

Эпилепси бол тархины мэдрэлийн эсийн хэт их сэрэлээс болж таталт давтагддаг архаг тархины өвчин юм. Бүх биеийн таталтаас гадна богино хугацааны ухаан алдалт, ой санамжийн тасалдал, давтагдсан үйлдэл, гар хөлний хэвийн бус мэдрэмж, вегетатив мэдрэлийн шинж зэрэг олон янзын хэлбэрээр илэрч болно.

Урьд нь таталтын эсрэг эмээр уналтыг дарах нь эмчилгээний гол арга байсан. Гэвч хоёр буюу түүнээс дээш эм хэрэглэсэн ч уналт хяналтад ордоггүй, эмэнд тэсвэртэй өвчтөнд нэмэлт эм болон мэс заслын эмчилгээг идэвхтэй авч үзэх шаардлагатай.

Сүүлийн үед өмнөх эмүүдээс өөр механизмтай эсвэл гаж нөлөөг нь бууруулсан 3-р үеийн эпилепсийн эмийн нэвтрэлт үргэлжилсээр байна.

SK Biopharm-ийн боловсруулсан ценобамат нь Солонгост эрүүл мэндийн даатгалын хөнгөлөлтийн журам явагдаж байгаа бөгөөд эмэнд тэсвэртэй эпилепситэй өвчтөнд зориулсан эмчилгээний сонголт болохоор яригдаж байна.

Бриварацетам агуулсан эмчилгээний бэлдмэлд ч энэ оны 7 сараас эрүүл мэндийн даатгалын хөнгөлөлт үйлчилж эхэлсэн. Бриварацетам нь леветирацетамтай төстэй үйлдлийн механизмтай боловч зарим өвчтөнд илэрдэг сэтгэл санааны өөрчлөлт, зан үйлтэй холбоотой гаж нөлөөг бууруулах чиглэлээр боловсруулсан эм юм.

Мэс заслын эмчилгээ нь таталт эхэлдэг хэсгийг илүү нарийвчлан тогтоох, тархины хэвийн эдийн гэмтлийг багасгах чиглэлээр хөгжиж байна.

Гүн ЭЭГ-ийн электрод суулгах ажилбар (SEEG) нь тархинд электрод суулгаж таталтын голомтыг нарийвчлан тодорхойлдог шинжилгээ юм. Сүүлийн үед мэс заслын робот ашиглан электродын суулгах байрлал, замын нарийвчлалыг дээшлүүлж байна.

Таталт үүсгэж буй голомтыг тайрахад хүндрэлтэй өвчтөнд тархины гүний цахилгаан өдөөлт (DBS), төөрөг мэдрэлийн өдөөлт (VNS) зэрэг мэдрэл зохицуулах эмчилгээг хэрэглэж болно.

Радио давтамж болон лазер ашиглан таталтын голомтыг зайлуулах бага инвазив эмчилгээг ч гадаадын гол эпилепсийн төвүүд түлхүү хийж байна. Уламжлалт гавлын мэс заслаас зүсэлтийн хэмжээ, эрүүл эдийн гэмтлийг бууруулж чаддаг талаас нь эмчилгээний өөр нэг сонголт болгон судалж байна.

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Эпилепси, нойрны төвийн дарга Хон Сын Бон: "Шинэ эм, нарийвчилсан оношилгоо, мэс заслын арга техник хамтдаа хөгжихийн хэрээр эпилепситэй өвчтөний эмчилгээний сонголт өргөжиж байна" гэж хэлээд, "Эмээр таталт нь хянагдахгүй байгаа өвчтөн мэс заслын боломжийг багтаасан нарийвчилсан үнэлгээнд хамрагдах шаардлагатай" гэлээ.

Солонгост эпилепсийн мэс засал болон нарийвчилсан шинжилгээ хийх боломжтой эмнэлгийн байгууллага хязгаарлагдмал тул эмэнд тэсвэртэй өвчтөнүүдийн эмчилгээний хүртээмж бага байгааг байнга онцолсоор ирсэн.

Сүүлийн үед их сургуулийн эмнэлгээс гадна видео ЭЭГ шинжилгээ, магнитоэнцефалографи, мэс заслын өмнөх үнэлгээ хийдэг төрөлжсөн төвүүд өргөжиж, шинжилгээ, эмчилгээний хүлээх хугацааг богиносгох дэд бүтэц бүрдэж байна.

Таталтын голомтын байрлалыг тогтоодог магнитоэнцефалографи (MEG) энэ оны 2 дугаар сараас эрүүл мэндийн даатгалын заавал олгох багцад шилжлээ. Магнитоэнцефалографи нь тархины мэдрэлийн эсийн үйл ажиллагаанаас үүсэх соронзон орныг хэмжиж, таталт эхэлж буй хэсгийг олдог шинжилгээ юм.

Гэгээн Петрийн эмнэлэг өнгөрсөн оны 4 сард Эпилепси, нойрны төвөө нээж, видео ЭЭГ шинжилгээний 7 өрөө болон ЭЭГ-ийн тоног төхөөрөмжийг байгуулсан. Тус төв сард дунджаар 60 гаруй видео ЭЭГ шинжилгээ хийж байгаа бөгөөд нарийвчилсан шинжилгээ болон мэс засал шаардлагатай өвчтөнд зориулсан тасралтгүй эмчилгээний тогтолцоог ажиллуулж байна.

Хиймэл оюун ухаан болон генд суурилсан эмчилгээний судалгаа ч явагдаж байна.

Солонгосын судлаачид хиймэл оюун ухаан ашиглан өвчтөн тус бүрийн таталтын эсрэг эмчилгээний хариу урвалыг таамаглах машин сургалтын загварыг боловсруулж байна. Өвчтөний эмнэлзүйн мэдээлэлд тулгуурлан хэд хэдэн таталтын эсрэг эмийн дотроос үр дүн өгөх магадлал өндөртэйг эрт сонгох нь зорилго юм.

Эмчилгээнд тэсвэртэй эпилепсийн шалтгаан болох генийг онилсон RNA эмчилгээний бэлдмэлийн хөгжүүлэлт ч үргэлжилж байна. Солонгосын биотехнологийн Sovargen компани антисенс олигонуклеотидад суурилсан эпилепсийн эм хөгжүүлж байгаа бөгөөд өнгөрсөн онд дэлхийн эмийн үйлдвэрлэгч Angelini Pharma-тай технологи шилжүүлэх гэрээ байгуулсан.

Эх сурвалж: Медифана Ньюс(https://www.medipana.com)