40 наснаас хойш болгоомжлох ‘чимээгүй цагийн бөмбөг’ тархины аневризм…зуны улиралд цусны даралтын хяналт чухал

 Онцын шинж тэмдэггүй явагдсаар байгаад хагарах мөчид амь насанд аюултай тархины цус алдалтад хүргэж болзошгүй өвчин байдаг. Энэ нь тархины судасны ханын зарим хэсэг бөмбөлөг мэт хөөрөн томордог тархины аневризм юм.

Аневризм хагарвал тор бүрхүүл доорх цус алдалт зэрэг тархины ноцтой цус алдалт үүсгэж, нас баралт буюу мэдрэлийн хожуу үр дагаварт хүргэж болзошгүй яаралтай тусламжийн өвчин юм. Бодит байдалд хагарал үүссэн өвчтөнүүдийн зарим нь эмнэлэгт хүрч ирэхээсээ өмнө нас барах бөгөөд эмчилгээний явцад ч өндөр нас баралт бүртгэгдэж байна.

Асуудал нь хагараагүй аневризмын дийлэнх нь онцын шинж тэмдэггүйгээр явагддагт оршино. Шинж тэмдэг дагалдах тохиолдол ердөө 10~15%-ийг эзэлдэг тул нэлээд олон өвчтөн чекап эсвэл өөр өвчний шинжилгээний явцад санамсаргүй илэрдэг.

Тархины аневризм гэдэг нь тархин доторх артерийн судасны ханын нэг хэсэг сулран, хэвийн бус хэлбэрээр товойн хөөрсөн байдлыг хэлнэ. Голдуу тархины ёроолын хэсгийн гол судас болох Виллисийн цагиргт үүсдэг бөгөөд хэмжээ, хэлбэрээсээ хамаарч хэд хэдэн төрөлд хуваагддаг. Тархалт нь нийт хүн амын ойролцоогоор 2~4%-ийн түвшинд байдаг гэж мэдэгддэг бөгөөд голдуу 40~60 насныханд илэрдэг.

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн мэдрэлийн интервенцийн тасгийн профессор Со Дэ Чоль: «Аневризм үүсэх яг таг шалтгаан одоо болтол тодорхой тогтоогдоогүй ч суларсан судасны ханад цусны урсгалын даралт байнга үйлчилснээр судасны хана гэмтэж, уян хатан чанар нь буурдаг нь гол шалтгаан гэж таамаглаж байна» гэж тайлбарлав.

Тархины аневризм хагарвал гэнэтийн бөгөөд маш хүчтэй толгойн өвдөлт илэрч болно. Үүнтэй хамт дотор муухайрах, бөөлжих, хүзүү хөшингөрөх, ухаан санаа бүрхэгших зэрэг дагалдах бөгөөд хүнд тохиолдолд таталт эсвэл зүрх зогсоход хүргэж болно. Ялангуяа анхны цус алдалтаас хойш 24 цагийн дотор дахин цус алдах эрсдэл өндөр байдаг тул сэжигтэй шинж тэмдэг илэрвэл нэн даруй яаралтай тусламжид хандах хэрэгтэй.

Мэргэжлийн эмч нар цусны даралт ихсэлт, тамхи татах, удамшлын өгүүлэмж зэрэг эрсдэлт хүчин зүйлтэй 40-өөс дээш насныхан бол шинж тэмдэггүй байсан ч тархины судасны шинжилгээ хийлгэхийг бодолцох шаардлагатай гэж зөвлөж байна. Тархины CT, MRI, MRA зэргээр хагараагүй тархины аневризмыг илрүүлэх боломжтой.

Со профессор «Шинж тэмдэггүй, хагараагүй аневризмыг өвчтөн өөрөө эрт илрүүлэхэд хэцүү» гэж хэлээд, «Ялангуяа зуны улиралд аагим халуун, агааржуулагч зэргээс болж цусны даралтын хэлбэлзэл ихсэж болзошгүй тул өндөр эрсдэлт бүлгийнхэн тархины судасны эрүүл мэнддээ илүү анхаарах хэрэгтэй» гэлээ.

Зуны улиралд шингэн алдалт, огцом температурын өөрчлөлт цусны даралтад нөлөөлж болох тул хангалттай шингэн авах, цусны даралтаа хянах нь чухал. Цусны даралт давтан өөрчлөгдөх нь судсанд ачаалал өгч болзошгүй тул өдөр тутам судасны эрүүл мэндээ анхаарах шаардлагатай.

Сүүлийн үед чекап өргөжиж, дүрс оношилгоо хөгжсөнөөр хагараагүй тархины аневризм илрэх тохиолдол нэмэгдэж байна. Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээ, хяналтын албаны мэдээлснээр 2025 онд хагараагүй тархины аневризмтай өвчтөн 209,242 болж, 2020 онтой харьцуулахад ихээхэн нэмэгджээ.

Эмчилгээг аневризмын хэмжээ, байрлал, хагарах эрсдэл зэргийг цогцоор нь харгалзан шийддэг. Урьд нь гавлын ясыг нээж хүзүүвчийг клипдэх мэс засал голчлон хийгддэг байсан бол сүүлийн үед судсаар дамжин очих ороомгийн эмболизаци зэрэг судас доторх эмчилгээ өргөн хэрэглэгдэж байна. Мөн цусны урсгалыг хаадаг WEB (Woven EndoBridge) төхөөрөмж ашигласан эмболизацийн хэрэглээний хүрээ ч тэлж байна.

Со профессор "Тархины аневризмыг хагарсны дараа эмчлэхээс илүү хагарахаас нь өмнө илрүүлж, хянах нь чухал" гэж хэлээд, "Хагараагүй тархины аневризмыг эрт илрүүлбэл хяналтын ажиглалт, интервенц, мэс засал зэрэг өвчтөний байдалд тохирсон эмчилгээний стратегийг тогтоож, хагарах эрсдэлийг бууруулж чадна" гэлээ.

Эх сурвалж : Гонган Дайжест(https://www.ikunkang.com)