Хаврын салхи хүрэхэд ч зовно… цэцэглэх насныхны амьдралыг сарниулах «гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт»
Хуудасны мэдээлэл
Каннам Гэгээн Петрийн эмнэлэг 26-04-07 09:52Үндсэн хэсэг
Өдөр тутмын амьдралын дунд гэнэтхэн нүүрэнд тулгарах маш хүчтэй өвдөлт. Мэдэлгүй үүссэн шүдний цоорлоос болсон шүд өвдөлт болов уу гэж бодогдож ч болох ч дунд болон ахимаг насныханд бол өөр хэрэг. Учир нь энэ нь нүүрний хэсгийн мэдрэлийн хэвийн бус дохио болох «гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт» байж болзошгүй.
Нүүрэнд дух, хацар, эрүү рүү чиглэсэн гурван салаа мэдрэхүйн мэдрэл (V гавлын мэдрэл) байдаг. Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт гэдэг нь эдгээр гурван мэдрэл эргэн тойрны судас, ясны эдэд дарагдах, эсвэл халдвар, гэмтлийн улмаас мэдрэл гэмтсэнээс үүсэх өвдөлтийг хэлнэ. 100,000 хүн амд 4.5 хүн өвчилдөг бөгөөд 40-өөс дээш насны өвчтөн 90 гаруй хувийг эзэлдэг. Ялангуяа 50-аас дээш насны эмэгтэйчүүдэд өсөлт тод ажиглагддаг гэж мэдээлсэн байдаг.
Юуны түрүүнд гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь ярих, нүүр угаах, шүд угаах зэрэг өдөр тутмын үйлдэл хийх үед үүсдэг тул амьдралын чанарыг бууруулдаг. Мөн салхи зэрэг агаарын өөрчлөлтөөс ч өвдөлт үүсдэг тул одоогийнх шиг өглөө оройдоо сэрүүхэн хаврын салхи үлээх үед өвдөлт мэдрэх нь бий.
‘Аянга цахих мэт’ гэж гомдоллох хэмжээний хүчтэй өвдөлттэй. Гэхдээ шүд өвдөхөөс тодорхой ялгаатай гэж тайлбарлав.
Серан эмнэлгийн мэдрэл судлалын тасгийн эрхлэгч Квон Гён Хён «Шүд өвдөх нь өдөржин үргэлжилж, өвдөж буй хэсгээс хамааран нүүр бүхэлдээ жиндэж өвддөг бол гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь агшин зуурын хүчтэй өвдөлт болж нүүрний зөвхөн нэг талд 2-3 секундын дотор ирээд, урт байлаа ч гэсэн 2 минутын дотор алга болдог» гэж хэлээд, «Мэдрэхүй хэвээр хадгалагддаг тул мэдээ алдах зэрэг бусад мэдрэлийн шинж тэмдэг илэрдэггүй» гэж тайлбарлав.
Гэхдээ зөв онош тогтоохын тулд MRI шинжилгээ зайлшгүй шаардлагатай. Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлтөд ихэвчлэн тохиолддог мэдрэлийн эргэн тойрны судасны дарагдлыг MRI зургаар тодруулах боломжтой бөгөөд андуурахад хялбар бусад өвчнөөс ч нарийн ялгаж чаддаг учраас юм.
Эрт бөгөөд зөв оношлох нь ирээдүйн хувьд ч маш чухал. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ерөнхий захирал Юн Кан Жун (нейрохирургийн мэргэжлийн эмч) “Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь хугацаа өнгөрөх тусам өвдөлтийн эрч улам ширүүсэх буюу давтагдах хугацаа нь богиносож архагших магадлалтай бөгөөд юуны түрүүнд мэдрэлийн гэмтэл, булчингийн хатингаршил үүсэж болзошгүй” хэмээн эрт эмчилгээний ач холбогдлыг онцлов.
Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт гэж оношлогдвол эхлээд таталтын эсрэг эм, өвдөлт намдаах эм зэрэг консерватив эмчилгээгээр өвдөлтийг хөнгөвчилдөг. Удаан хугацаагаар эмчилсэн ч шинж тэмдэг сайжрахгүй, эсвэл өвдөлт хүндэрч байвал мэдрэлийн гэмтлийн шалтгааныг арилгахын тулд мэс заслыг авч үзэх шаардлагатай.
Гурвалсан мэдрэлийг дарж буй судсыг салгаж, ‘Тефлон’ хэмээх зөөлөвч байрлуулдаг микроваскуляр декомпресс (MVD) нь түгээмэл арга юм. Ингэснээр судасны лугшилт мэдрэлд дамжихгүй болох бөгөөд мэс заслыг чихний ард жижиг зүслэг хийж гүйцэтгэдэг тул сорви бага үлдэж, эдгэрэлт ч хурдан байдаг.
Амьдралын хэв маягаа зохицуулах нь ч зэрэг явагдах ёстой. Хэдийгээр тодорхой шалтгаан нь тогтоогдоогүй ч стресс их байх буюу ядаргаа, хурцадмал байдал нэмэгдвэл шинж тэмдэгт нөлөөлж болзошгүй гэдэг тул хангалттай амрах, тогтмол дэглэмтэй амьдрах, стрессээ хамгийн бага байлгах хүчин чармайлт шаардлагатай.
Нүүрэнд дух, хацар, эрүү рүү чиглэсэн гурван салаа мэдрэхүйн мэдрэл (V гавлын мэдрэл) байдаг. Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт гэдэг нь эдгээр гурван мэдрэл эргэн тойрны судас, ясны эдэд дарагдах, эсвэл халдвар, гэмтлийн улмаас мэдрэл гэмтсэнээс үүсэх өвдөлтийг хэлнэ. 100,000 хүн амд 4.5 хүн өвчилдөг бөгөөд 40-өөс дээш насны өвчтөн 90 гаруй хувийг эзэлдэг. Ялангуяа 50-аас дээш насны эмэгтэйчүүдэд өсөлт тод ажиглагддаг гэж мэдээлсэн байдаг.
Юуны түрүүнд гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь ярих, нүүр угаах, шүд угаах зэрэг өдөр тутмын үйлдэл хийх үед үүсдэг тул амьдралын чанарыг бууруулдаг. Мөн салхи зэрэг агаарын өөрчлөлтөөс ч өвдөлт үүсдэг тул одоогийнх шиг өглөө оройдоо сэрүүхэн хаврын салхи үлээх үед өвдөлт мэдрэх нь бий.
‘Аянга цахих мэт’ гэж гомдоллох хэмжээний хүчтэй өвдөлттэй. Гэхдээ шүд өвдөхөөс тодорхой ялгаатай гэж тайлбарлав.
Серан эмнэлгийн мэдрэл судлалын тасгийн эрхлэгч Квон Гён Хён «Шүд өвдөх нь өдөржин үргэлжилж, өвдөж буй хэсгээс хамааран нүүр бүхэлдээ жиндэж өвддөг бол гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь агшин зуурын хүчтэй өвдөлт болж нүүрний зөвхөн нэг талд 2-3 секундын дотор ирээд, урт байлаа ч гэсэн 2 минутын дотор алга болдог» гэж хэлээд, «Мэдрэхүй хэвээр хадгалагддаг тул мэдээ алдах зэрэг бусад мэдрэлийн шинж тэмдэг илэрдэггүй» гэж тайлбарлав.
Гэхдээ зөв онош тогтоохын тулд MRI шинжилгээ зайлшгүй шаардлагатай. Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлтөд ихэвчлэн тохиолддог мэдрэлийн эргэн тойрны судасны дарагдлыг MRI зургаар тодруулах боломжтой бөгөөд андуурахад хялбар бусад өвчнөөс ч нарийн ялгаж чаддаг учраас юм.
Эрт бөгөөд зөв оношлох нь ирээдүйн хувьд ч маш чухал. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ерөнхий захирал Юн Кан Жун (нейрохирургийн мэргэжлийн эмч) “Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь хугацаа өнгөрөх тусам өвдөлтийн эрч улам ширүүсэх буюу давтагдах хугацаа нь богиносож архагших магадлалтай бөгөөд юуны түрүүнд мэдрэлийн гэмтэл, булчингийн хатингаршил үүсэж болзошгүй” хэмээн эрт эмчилгээний ач холбогдлыг онцлов.
Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт гэж оношлогдвол эхлээд таталтын эсрэг эм, өвдөлт намдаах эм зэрэг консерватив эмчилгээгээр өвдөлтийг хөнгөвчилдөг. Удаан хугацаагаар эмчилсэн ч шинж тэмдэг сайжрахгүй, эсвэл өвдөлт хүндэрч байвал мэдрэлийн гэмтлийн шалтгааныг арилгахын тулд мэс заслыг авч үзэх шаардлагатай.
Гурвалсан мэдрэлийг дарж буй судсыг салгаж, ‘Тефлон’ хэмээх зөөлөвч байрлуулдаг микроваскуляр декомпресс (MVD) нь түгээмэл арга юм. Ингэснээр судасны лугшилт мэдрэлд дамжихгүй болох бөгөөд мэс заслыг чихний ард жижиг зүслэг хийж гүйцэтгэдэг тул сорви бага үлдэж, эдгэрэлт ч хурдан байдаг.
Амьдралын хэв маягаа зохицуулах нь ч зэрэг явагдах ёстой. Хэдийгээр тодорхой шалтгаан нь тогтоогдоогүй ч стресс их байх буюу ядаргаа, хурцадмал байдал нэмэгдвэл шинж тэмдэгт нөлөөлж болзошгүй гэдэг тул хангалттай амрах, тогтмол дэглэмтэй амьдрах, стрессээ хамгийн бага байлгах хүчин чармайлт шаардлагатай.