40-өөс дээш насныханд салхи хүрэхэд ч нүүр хүчтэй өвдвөл «үүнээс» сэжиглэ

 Эрүү, нүүрээр өвдвөл шүдний өвдөлт, синусит зэргийг эхлээд бодох нь элбэг. Гэвч 40~50 наснаас хойшхи дунд насныхны хувьд өөр хэрэг. Өдөр тутмын яриа, эсвэл салхи хүрэх зэрэг өчүүхэн өдөөлтөөс ч цахилгаан гүйсэн мэт гэнэтийн, туйлын хүчтэй өвдөлт давтагдвал «гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт»-өөс үүдэлтэй мэдрэлийн эмгэг дохиог сэжиглэх шаардлагатай.

Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь 100,000 хүн амд 4~7 орчим тохиолддог ховор өвчин юм. 40-өөс дээш насныхан өвчлөгсдийн 90 гаруй хувийг эзэлдэг. Өвчтөнүүдийн дунд сүүлийн үед 50-аас дээш насныхан илүү огцом нэмэгдэж байна. Түүнчлэн хүн ам хөгширч байгаа тул гурвалсан мэдрэлийн өвдөлттэй хүмүүсийн тоо улам нэмэгдэх төлөвтэй.

Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлтийн эхний үед богино хугацаанд илэрч алга болдог тул хайхрамжгүй хандахад хялбар. Энэ үед цаг тухайд нь эмчлүүлэхгүй бол таталтат өвдөлт хүчтэй болж, давтамж нь ойртсоноор өдөр тутмын амьдралд ихээхэн нөлөөлж болзошгүй. Ийм шинж тэмдэг дунд наснаас хойш илэрсэн бол эхний шинж тэмдгийг анхааралтай ажиглаж, мэргэжлийн эмчид хандан хурдан үзүүлэх нь чухал.

Өдөрт хэд хэдэн удаа гэнэт тохиолдох хүчтэй өвдөлт

Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь нүүрний хэсгийн ‘тархины 5-р мэдрэл’-ийн эмгэгээс үүсдэг өвдөлт юм. Тархины 5-р мэдрэл нь үндэснээсээ гурав салдаг тул ‘гурвалсан мэдрэл’ гэж нэрлэгддэг. Нүүрний мэдрэхүй болон эрүүний зажлах булчингийн үйл ажиллагааг хариуцдаг. Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь тодорхой шалтгааныг нь олоход хэцүү идиопатик өвчин юм. Зарим өвчтөнд ойролцоох судас, ясны эдэд дарагдах буюу халдвар, гэмтлээс мэдрэл гэмтсэний улмаас өвдөлт үүсдэг гэж мэдэгддэг.
Гэнэтийн бөгөөд хүчтэй өвдөлт илэрдэг. Үүн дээр таталт, саажилт зэрэг эмгэг шинж ээлжлэн ажиглагддаг. Шинж тэмдэг өдөрт хэдэн арван удаа илэрч болох бөгөөд эхлэх цаг хугацаа, давтамжийг урьдчилан таамаглахад хэцүү. Өдөр тутмын амьдралд ихээхэн саад учруулж, амьдралын чанарыг эрс бууруулдаг.

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ерөнхий захирал Юн Кан Жун (нейрохирургийн мэргэжлийн эмч) «Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь нүүрээ угаах, шүдээ угаах зэрэг өдөр тутмын хөнгөн хүрэлт, эсвэл яриа, салхи зэрэг агаарын өөрчлөлтөөс ч хүчтэй, цахилдсан өвдөлт үүсгэдэг» гэж хэлээд, «Хүндэрвэл тод гэрэлд өртөхөд ч өвдөлт үүсдэг “гэрлээс айх” (photophobia) шинж тэмдэг бүртгэгдсэн тохиолдол бий» гэв.

Өвдөлтийн түвшин ч хүнд байдаг. Өвдөлтийн үнэлгээний онооны хувьд төрөх өвдөлтөөс ч хүнд буюу 10 оноо хүртэл бүртгэгдэх нь бий. Хүчтэй цахилгаанд цохиулсантай төстэй өвдөлт байдаг. Өвдөлт гэнэт үүсээд агшин зуур арилах, эсвэл хэдэн секунд, эсвэл хэдэн минут үргэлжлээд гэнэт алга болдог. Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт ихэвчлэн нүүрний нэг талд илэрдэг нэг талын шинжтэй боловч ховор тохиолдолд хоёр талд ч илэрч болно.

Эхэн үедээ өөр өвчинтэй андуурах нь олон… эмийн эмчилгээ үр дүнгүй бол «микроваскуляр декомпресс (MVD)»

Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлтийн эмчилгээний гол түлхүүр нь эрт оношилгоо юм. Өвдөлтийн эрч цаг хугацаа өнгөрөх тусам аажим хүчтэй болох, эсвэл давтагдах мөчлөг богиносох зэргээр архаг болох эрсдэл нэмэгддэг. Мэдрэлийн гэмтэл, булчингийн хатингаршил хүртэл явагдах нь ч бий.

Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт нь бусад өвчинтэй шинж тэмдгээрээ төстэй тул эхэн үедээ яг шалтгааныг нь тогтоож чадалгүй, эмчилгээний хугацааг алддаг тохиолдол цөөнгүй. Шүдний өвдөлттэй хольж ойлгоход амархан учраас шүдний эмнэлэгт араа шүдээ авахуулаад, өвдөлт нь үргэлжилсээр шалтгаанаа олохгүй сэтгэл түгшин зовдог тохиолдол ч бий. Зөв оношлохын тулд нейрохирургийн мэргэжлийн эмчээр ялган оношлуулах нь зайлшгүй.

Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлт гэж оношлогдвол таталтын эсрэг эм, өвдөлт намдаах эм зэрэг консерватив эмчилгээгээр өвдөлтийг хөнгөвчлөх зорилготой эмчилгээ хийнэ. Гэвч удаан хугацаанд эм уусан ч шинж тэмдэг сайжрахгүй буюу өвдөлт даамжирвал мэдрэлийн гэмтлийн шалтгааныг үндсээр нь шийдвэрлэх зорилгоор «Микроваскуляр декомпресс»(MVD)-ыг гүйцэтгэдэг.

Микроваскуляр декомпресс (MVD) бол 30 жилийн турш тогтмол хийгдэж ирсэн, гурвалсан мэдрэлийн өвдөлтийн төлөөлөл болсон эмчилгээний арга юм. Гурвалсан мэдрэлийг дарж буй судсыг салгаж, «тефлон» зөөлөвч оруулан судасны лугшилт мэдрэлд дамжихгүй болгодог мэс засал. Ихэвчлэн чихний ар талыг бага инвазив аргаар зүсдэг. Сорви бага үлдэж, эдгэрэлт ч хурдан.

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ерөнхий захирал Юн Кан Жун (нейрохирургийн мэргэжлийн эмч) “Гурвалсан мэдрэлийн өвдөлттэй өвчтөнүүд эхэн үедээ шүд өвдөх, синусит, эрүүний үений эмгэг зэрэг өөр өвчин гэж буруу бодоод олон эмнэлгээр тэнэх нь элбэг” гэж хэлээд “Буруу оношоос сэргийлэхийн тулд өвчний эхэн үед MRI, CT зэрэг шинжилгээгээр тархины мэдрэлийн бүтцийн байдлыг тодруулсны дараа нарийвчилсан онош тавих нь чухал” гэж мэдэгдэв.