Хавар ойртлоо… дугуй, скүтер зэрэг хаврын гадаа үйл ажиллагааны үеэр ‘унахаас’ болгоомжил

 Аюулгүй байдлаа мартсан агшинд мушгиа, хугарлаас эхлээд тархины хүнд гэмтэл хүртэлх ослын эрсдэл
‘Унах’ гэдгийг ахмад настан голдуу өвлийн цастай, мөстэй замд амсдаг осол гэж бодоход амархан. Гэвч унах осол гэнэтхэн залуу насныханд ч цөөнгүй тохиолддог.

Бодит байдалд Өвчний хяналтын газрын 2024 оны «Яаралтай тусламжийн гэмтлийн өвчтөний гүнзгийрүүлсэн судалгаа»-ны дүнгээс харахад уналтын улмаас эмнэлгийн яаралтай тусламжид хандсан 30~50 насны өвчтөний эзлэх хувь 24.3% байжээ. Ялангуяа хаврын улиралд гадаа үйл ажиллагаа нэмэгддэг бөгөөд залуу насныхны уналтын осол цөөнгүй байдаг.

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Хугарал, гэмтлийн төвийн эмч Ян Гю Хён (ортопедийн мэргэжлийн эмч) “Цаг агаар дулаардаг 3 сард зугаалга, аялал, дасгал хөдөлгөөн, алхалт зэрэг гадаа үйл ажиллагааны үеэр унаж гэмтсэн өвчтөн олширдог” гэж хэлээд “Гадаа насны ялгаагүй бага зэргийн болгоомжгүй байдал ч уналт, гэмтэлд хүргэж болзошгүйг үргэлж санаж байх ёстой” гэж ярив.

Уналтаас мушгиа‧хугарал, гэмтлийн шинжтэй тархины гэмтэл зэрэг бэртлийн эрсдэл

Унаж гэмтлээ гэхээр ердөө хөнгөн зураас маягийн гэмтэл гэж боддог. Гэвч тохиолдлоос хамаарч бодсоноос илүү том гэмтэл авах нь бий. Ялангуяа дугуй буюу самокат унаж яваад унах тохиолдолд огцом удаашралаас үүсэх цохилт их байж болзошгүй тул илүү онцгой анхаарал шаардагдана.

Замд тохиолддог унаж бэртэх тохиолдол нь гэрээс бусад газарт болдгоос хамгийн олон байна. Саад тотгор, барилга байгууламж, шат зэрэгт бүдэрч унах буюу хөл алдах нь гол шалтгаан юм. Хөдөлгөөний хурд болон хатуу замын гадаргаас үүдэх гэмтлийн эрсдэл ч харьцангуй өндөр.

Энэ үед унаж цохиулснаас үүдэлтэй тархины гэмтэл болон гар хөлний хугарлаас хамгийн их болгоомжлох хэрэгтэй. Ялангуяа гараа гэмтээж яаралтай тусламжид ханддаг унаж бэртсэн өвчтөн 22 орчим хувийг эзэлдэг бөгөөд толгойн гэмтлийн дараа орох өндөр үзүүлэлт юм. Бугуйнаас гар хүртэлх дээд мөч нь замд унах үед толгойн дараа хамгийн их гэмтдэг хэсэг. Унах үед зөнгөөрөө газар тулахыг оролдоод бугуй хугарах тохиолдол олон байдаг.

Шагай, өвдөг ч мөн адил агшин зуурын мушгиралтаас болж бэртэж, гэмтэхэд амархан. Эдгээр хэсэгт ердийн ярианд «мултарлаа» гэж хэлдэг мушгиа байнга үүсдэг. Тэнцвэрээ хадгалах гэж оролдоод шагай нугарснаар үе болон холбоос хэт ачаалагддаг байдлаар. Өвдөлт харьцангуй сул, эсвэл хүчтэй хавдаагүй бол тоохгүй өнгөрөхөд амархан ч холбоос урагдсан 2-р зэргээс дээш мушгиаг тэр чигээр нь орхивол үений архаг тогтворгүй байдалд хүргэж болзошгүй.

Гадаа хөдөлгөөнд «аюулгүй байдал» тэргүүнд…хамгаалалтын хэрэгсэл заавал зүүх, «утас харан алхах» хориотой

Гадаа хөдөлгөөн хийхдээ унахаас сэргийлэхийн тулд ‘аюулгүй байдал нэн тэргүүнд’ гэдгийг хамгийн их анхаарах хэрэгтэй. Дугуй, кикборд зэргээр явахдаа хамгаалалтын малгай болон үений хамгаалалтыг заавал зүүх ёстой. Эдгээр хэрэгсэл нь унах үед цохилтыг зөөлрүүлж, хүнд гэмтэлд хүрэх эрсдэлийг ихээхэн бууруулдаг.

Сүүлийн үед моод болж буй «running» (гүйлт) ч мөн адил. Гүйхдээ хөлийн бүтцийг аюулгүй тулж өгөх тохиромжтой пүүз өмсөж, эргэн тойрны газрын гадарга болон хөлийн доорхыг сайтар ажиглан, хэт ачаалалтай гүйхээс болгоомжлох хэрэгтэй.

Ажилдаа явах, гэрээсээ гарах явган замдаа ч ухаалаг утас хараад алхах зэрэг болгоомжгүй үйлдлээс татгалзах нь зүйтэй. Мөсөөр зам гулгамтгай болдог өвлөөс ялгаатай нь хавар замын гадаргуу харьцангуй тогтвортой мэт санагдаж, сэрэмжээ алдахад амархан. Гэвч тэр хэрээр жижиг байгууламжид хөл тээглэх, гишгүүр алдах зэрэг осол ч ойр ойрхон гардаг. Ерөнхийдөө анхаарал султай буюу байнга унадаг хүн бол алхах хурдаа тохируулж, шатны ирмэг, хажуугийн хашлага зэрэг байгууламжийг сайтар ажиглаж явах зуршилтай болох нь зүйтэй.

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Хугарал, гэмтлийн төвийн Ян Гю Хён (ортопеди) ерөнхий эмч «Унаж бэртээд хугарсан үед тухайн хэсгээ хүчээр тааруулах гэж оролдох, эсвэл өвдөлтөө тэвчээд үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлбэл шинж тэмдэг хүндрэх эрсдэл нэмэгдэнэ» гэж хэлээд, «Өвдөлт хүчтэй эсвэл хурдан хавдах, цус алдалт дагалдах, хөдлөх бүрд шархирсан өвдөлт давтагдвал аль болох хурдан эмнэлэгт хандаж мэргэжлийн эмчийн оношилгоо хийлгэх ёстой» гэлээ.

Эх сурвалж : Кориа Хэлслог(https://www.koreahealthlog.com)