Нурууны өвчтэй ахмад настан нэмэгдэж байна… «хиймэл диск солих» мэс засал анхаарал татаж байна

Нурууны мэс засал нь Солонгосын статистикт хамгийн олон хийгддэг мэс заслын эхний гурвалд багтах хэмжээний эрэлттэй. Өвчтөний тоо ч тасралтгүй нэмэгдсээр байна. Хэт өндөр насны нийгэм бий болсон болон нурууны өвчтэй өндөр настны тоо нэмэгдэж буйг шалтгаан гэж үзэж байна. Эрүүл мэндийн даатгалын хяналт үнэлгээний хүрээлэнгийн мэдээллээр 2024 онд нугасны сувгийн стеноз, бүсэлхийн дискний ивэрхийгээр эмнэлэгт хандсан 70-аас дээш насны өвчтөн 2015 онтой харьцуулахад 48%-иар нэмэгджээ. 80-аас дээш насныхны хувьд үзлэг 2.3 дахин өссөн байна. Нейрохирургийн мэргэжлийн эмч, Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ерөнхий захирал Юн Кан Жун 12-нд «Урьд нь өвдөлтийг тэвчиж өнгөрөөдөг байсан хэт өндөр настай өвчтөнүүд одоо эмчилгээнд идэвхтэй хандах болж байна» гэж хэллээ. 40-өөс доош насныханд нурууны өвчний илрэх хэлбэр өөрчлөгдөх хандлагатай байна. Юн захирал «Урьд нь цочмог дискний өвчтөн олон байсан бол сүүлийн үед тэдний тоо эрс буурч, нугасны сувгийн стенозтой өвчтөний эзлэх хувь бараг хэвээрээ байна» гэж тайлбарлав. Энэ нь нурууны дегенераци аажмаар хурдсаж байгааг илэрхийлнэ. Залуу болон дунд насныхны ухаалаг гар утасны хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр хүзүү, нуруунд муугаар нөлөөлөх байрлалыг удаан хугацаагаар барих нөхцөл байдал нөлөөлсөн гэж үзэж байна.

Нурууны өвчний эмчилгээ өвчтөний байдлаас хамаарч өөр өөр байдаг ч эхлээд эм, физик эмчилгээ зэрэг мэс заслын бус аргыг хэрэглэж, сайжрахгүй буюу өвдөлт үргэлжилсэн тохиолдолд мэс заслын эмчилгээг зөвлөдөг. Ялангуяа диск хэт их гэмтсэн үед хуучин дискийг авч, тухайн байранд нь эргономикийн дагуу нарийн боловсруулсан дискийг суулгах «хиймэл диск солих» эмчилгээг бас авч үздэг. Хиймэл диск нь жинхэнэ дискний нэгэн адил нурууны уян хатан байдал болон нугаламын хоорондох цохилт шингээх үйлчилгээг хангадаг тул мэс заслын дараа ч гадны биетийн мэдрэмж төрөхгүй, хөдөлгөөний уян хатан байдал өндөр байдаг. Хиймэл дискний ашиглалтын хугацаа дунджаар 70 гаруй жил байдаг гэж тэмдэглэгдсэн. Тиймээс мэс засал хийлгэсэн тохиолдолд үлдсэн хугацаандаа нурууныхаа байдлыг аюулгүй, эрүүл хадгалж чаддаг нь давуу тал юм. Юн ерөнхий эмч «Өдөр тутмын нурууны үйл ажиллагааг сэргээж, өвдөлтийг намдаах үр дүн харагддаг тул өндөр настнаас гадна нуруугаа арчлах шаардлагатай залуу болон дунд насныхны эрэлт тогтмол нэмэгдэж байна» гэлээ. Гэгээн Петрийн эмнэлэг Солонгост харьцангуй эрт буюу 2000-аад оны эхнээс хиймэл диск солих эмчилгээг тэргүүлэн нэвтрүүлсэн. Одоог хүртэл хиймэл диск солих 5000 гаруй мэс засал хийжээ.

Тус эмнэлэг хиймэл диск солиулсан 109 өвчтөнийг 10 жилийн турш урт хугацаанд хянаж, албан ёсоор нийтэлсэн мэдээллээс үзэхэд эмнэлзүйн амжилтын түвшин 83.5% байв. Нурууны өвдөлт, үйл ажиллагааг үнэлдэг «Харааны өвдөлтийн хэмжүүр (VAS)» болон «Бүсэлхийн өвдөлтийн үйл ажиллагааны алдагдлын индекс (ODI)» урт хугацаанд мэдэгдэхүйц сайжирсан нь тогтоогдсон. Өвчтөний субьектив сэтгэл ханамж ч дунджаар 89% гэсэн өндөр үнэлгээ авчээ. Нугаламуудыг холбож бэхлэх спондилодезтой харьцуулахад мэс засал хийсэн нугаламын үе орчмын доройтол, стеноз үүсгэх гаж нөлөөний эрсдэл бага байгааг тогтоожээ. Юн ерөнхий эмч «Хиймэл диск солих мэс заслыг өндөр насанд аргагүйн эрхэнд сонгодог хамгийн сүүлчийн арга гэж буруу ойлгодог тохиолдол олон байдаг ч бодит байдал тийм биш» гэж хэлээд, «Хиймэл дискний мэс засал нь амьдралын чанарыг тогтвортой сайжруулахад үр дүнтэй үүрэг гүйцэтгэдэг. Хэт их айхаас илүү өдөр тутмын амьдралдаа эргэн орох найдвартайгаар эмчилгээнд хандах нь чухал» хэмээн зөвлөв.