«Хаврын уналтын осол»-ын сэрэмжлүүлэг: мушгианаас хугарал хүртэл

Хуудасны мэдээлэл

Ай! Унаад хугарлаа… Залуу ч гэсэн унахаас хайхрамжгүй хандвал эрсдэл өндөр

«Хаврын уналтын осол»-ын сэрэмжлүүлэг: мушгианаас хугарал хүртэл

- Гадаа үйл ажиллагаа нэмэгддэг хаврын улиралд нас харгалзахгүй унахаас болгоомжлох хэрэгтэй, тархины гэмтлээс хугарал хүртэл бэртлийн эрсдэл нэмэгддэг

- Унасан өвчтөнүүдийн 25 орчим хувь нь эмнэлэгт хэвтэх шаардлагатай болдог… Залуу өвчтөн ч эмнэлэгт хэвтэж, мэс засалд хүрч болно

- Дасгал хийхдээ хамгаалалтын хэрэгсэл зүүж, алхахдаа эргэн тойрноо ажиглах хэрэгтэй… Унасан бол ‘RICE’ аргыг хэрэглэсний дараа түргэн эмнэлэгт хандах хэрэгтэй 

▲Энэ зургийг AI зураг үүсгэх аргаар бүтээв.

Унаж бэртэх нь голдуу өндөр настанд тохиолддог осол гэж бодох амархан ч, гэнэтийн байдлаар залуу насныханд ч цөөнгүй тохиолддог осол юм. Бодит байдалд Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын 2024 оны яаралтай тусламжийн гэмтлийн өвчтөний гүнзгийрүүлсэн судалгаагаар унаж бэртсэний улмаас эмнэлэгт хандсан 30-50 насны өвчтөний эзлэх хувь 24.3% хүрчээ.

Ялангуяа гадаа үйл ажиллагаа нэмэгддэг хаврын улиралд залуучуудын унаж бэртэх осол цөөнгүй гардаг. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Хугарал, гэмтлийн төвийн ортопедийн мэргэжлийн эмч, ерөнхий эмч Ян Гю Хён: «Бодит байдал дээр цаг агаар дулаардаг 3 сараас хойш зугаалга, аялал, гадаа дасгал хөдөлгөөн, алхалт зэрэг гадаа үйл ажиллагааны үеэр унаж бэртсэн өвчтөн нэмэгдэх хандлагатай» гэж хэлээд, «Гадаа байхад насны хамааралгүйгээр өчүүхэн сатаарал ч унаж бэртэхэд хүргэж болзошгүйг үргэлж санаж явах хэрэгтэй» гэлээ.

■ Хугарал, тархины гэмтэл зэрэг гадаа унаснаас үүдэх бэртлийн эрсдэл↑ Эмнэлэгт хэвтэх шаардлагатай тохиолдол 25 хувьд хүрдэг

Унаж бэртлээ гэвэл ердөө хөнгөн зураас гэж бодох нь элбэг. Гэвч тохиолдлоос хамаараад бодсоноос илүү хүнд гэмтэл авах нь амархан. Ялангуяа дугуй, самокат зэргийг унаж яваад унах тохиолдолд гэнэт удаашрахаас болж цохилт ихсэх тул илүү онцгой болгоомжлол шаардагдана.

Замд тохиолддог уналт нь гэрээс бусад газарт тохиолддог уналтаас хамгийн олон гардаг. Саад тотгор, барилга байгууламж, шат зэрэгт бүдрэн унах, эсвэл хөл тавихаа алдах нь гол шалтгаан юм. Хөдөлгөөний хурд болон хатуу зам гадаргаас болж гэмтэх эрсдэл нь ч харьцангуй өндөр.

Энэ үед хамгийн их анхаарах зүйл бол унах үеийн цохилтоос үүдэх тархины гэмтэл болон гар, хөлний хугарал юм. Ялангуяа гарын хэсгээ бэртэж яаралтай тусламжид ханддаг унаж бэртсэн өвчтөн 22 орчим хувийг эзэлдэг нь толгойн гэмтлийн дараа орох өндөр үзүүлэлт юм. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ортопедийн мэргэжлийн эмч, ерөнхий эмч Ян Гю Хён: «Бугуйнаас гар хүртэлх дээд мөчний хэсэг нь замд унах үед толгойн дараа орох хамгийн их бэртдэг хэсэг» гэж хэлээд, «Унах үед зөнгөөрөө газар түших гэж оролдоод бугуй хугарах тохиолдол олон байдаг» гэж тайлбарлав.

Шагай болон өвдөг ч мөн адил агшин зуурын мушгиралтаас болж бэртэж, гэмтэхэд амархан. Ялангуяа эдгээр хэсэгт ердийн ярианд «мултарлаа» гэж хэлдэг мушгиа байнга үүсдэг. Тэнцвэрээ хадгалах гэж оролдоод шагай нугарснаар үе болон холбоос хэт ачаалагддаг байдлаар. Өвдөлт харьцангуй сул, эсвэл хүчтэй хавдаагүй бол тоохгүй өнгөрөхөд амархан ч холбоос урагдсан 2-р зэргээс дээш мушгиаг тэр чигээр нь орхивол үений архаг тогтворгүй байдал үүсэх эрсдэлтэй тул анхаарал шаардана.

Ортопедийн мэргэжлийн эмч, Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Ян Гю Хён ерөнхий эмч «Унаж бэртсэн өвчтөнүүдийн дотор эмнэлэгт хэвтэх шаардлагатай тохиолдол 25 орчим хувь байгаа нь цөөн тоо биш бөгөөд гадаа уналтын хувьд өндөр настан биш залуу өвчтөн ч эмнэлэгт хэвтэх, мэс засал хийлгэх шаардлагатай болох тохиолдол хааяа гардаг» гэж тайлбарлав.

■ Гадаа аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавих хэрэгтэй... Дасгал хийхдээ хамгаалалтын хэрэгсэл заавал зүүж, ‘ухаалаг утас барин алхах’ нь хориотой

Гадаа үйл ажиллагаа явуулах үед унаж бэртэхээс сэргийлэхийн тулд хамгийн их анхаарах зүйл бол аюулгүй байдлыг тэргүүн ээлжид тавих явдал юм. Дугуй, түлхүүрт хөсөг зэрэг унах тохиолдолд аюулгүй байдлын үүднээс дуулга болон үений хамгаалалтыг заавал зүүх ёстой. Эдгээр хэрэгсэл нь унах үед цохилтыг зөөлрүүлж, ноцтой гэмтэлд хүрэх магадлалыг эрс бууруулах үүрэгтэй. Сүүлийн үед моод болсон гүйлтийн хувьд ч мөн адил хөлийн бүтцийг аюулгүй тогтоон барьдаг тохиромжтой пүүз өмсөж, эргэн тойрны газрын гадарга болон хөлийнхөө доорхыг сайтар ажиглаж, хэт хүчээр гүйхгүй байхад анхаарах хэрэгтэй.

Ажилдаа явах, буцах зам болон гадуур явахдаа энгийнээр алхаж явахдаа ч ухаалаг гар утас хараад алхах зэрэг болгоомжгүй үйлдлээс татгалзах нь зүйтэй. Мөс зэргээс болж зам гулгамтгай байдаг өвлөөс ялгаатай нь хавар замын гадаргуу харьцангуй тогтвортой мэт санагдаж сэрэмжээ алдахад амархан ч тэр хэрээр жижиг байгууламжид хөл нь тээглэх, гишгээ алдах зэрэг осол ч байнга гардаг. Хэрэв та ер нь болгоомжгүй, эсвэл байнга бүдэрч унадаг бол алхалтынхаа хурдыг тохируулж, шатны ирмэг, замын хашлага зэрэг байгууламжийг сайтар ажиглан явах зуршил тогтоох нь зүйтэй.

Хэрэв унаж бэртсэний улмаас хугарал, мушгиа үүссэн бол хамгийн түрүүнд шаардлагатай зүйл бол «RICE» яаралтай тусламж юм. Амралт (Rest), хүйтэн жин (Ice), даралт (Compression), өндөрлөх (Elevation) зэрэг арга хэмжээ авсны дараа нэн даруй ортопедийн мэргэжлийн эмчид хандаж үзүүлэх нь зүйтэй. Энэ үед хэт хүчтэй хөдөлгөөнөөс аль болох зайлсхийж, гэмтсэн хэсгээ хөдөлгөөнгүй бэхэлсэн байдлаар зөөхийг зөвлөж байна.

▲Гэгээн Петрийн эмнэлгийн ортопедийн Ян Гю Хён эмч

Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Хугарал, гэмтлийн төвийн ортопедийн мэргэжлийн эмч Ян Гю Хён ерөнхий эмч «Унаж хугарсан үед тухайн хэсгээ хүчээр байрлуулах гэж оролдох, эсвэл өвдөлтөө тэвчин үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлбэл шинж тэмдэг хүндрэх магадлал өндөр тул аюултай» гэж хэлээд, «Өвдөлт хүчтэй, эсвэл хурдан хавдаж байвал, цус алдалт дагалдаж хөдлөх бүрд цахилдсан өвдөлт давтагдаж байвал аль болох хурдан эмнэлэгт хандаж, мэргэжлийн эмчээр оношлуулах хэрэгтэй» гэж зөвлөв.