Аагим халуунд 60~80 насныхны анхаарах эрсдэлт өвчин ба урьдчилан сэргийлэх арга
Хуудасны мэдээлэл
Гэгээн Петрийн эмнэлэг 26-08-06 14:12Үндсэн хэсэг
[Sports Chosun, сурвалжлагч Жан Жон Хо] Түүхэнд байгаагүй халуун агаар үргэлжилснээр эрүүл мэндийн хамгаалалтад ч анхааруулах дохио асч байна. Өвчний хяналтын газраас 5-р сарын 15-наас өнөөг хүртэл нийт 2025 орчим хүн халууны улмаас өвчилсөн гэж мэдэгдэв.
Зуны улиралд ахмадуудын эрүүл мэндийг хамгаалахад халууны улмаас үүсэх өвчнөөс дутуугүй анхаарах ёстой өвчнүүд байдаг. Улирлын онцлогоос болж нуруу, үе мөчний одоо байгаа өвчний шинж тэмдэг хүндэрч болохоос гадна архаг өвчтэй бол шингэн алдалтаас үүдэлтэй зүрх, тархины судасны өвчний эрсдэл ч нэмэгдэж болзошгүй.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Нурууны төвийн ортопедийн мэргэжлийн эмч Кан Хён Ук ерөнхий эмч «Зуны улиралд температур, чийгшлийн өөрчлөлт, өөрчлөгдсөн амьдралын хэв маяг, хөргөлтөд хэт өртөх зэрэг нь цогцоороо нөлөөлж, мэдрэлийн дарагдал, үений ачаалал, өөрчлөлтөөс үүдэлтэй яс булчингийн архаг өвчний эрсдэл нэмэгдэж болзошгүй» гэж хэлээд, «Ялангуяа нуруу, үе мөчинд дегенератив өөрчлөлт явагдаж буй 60-аас дээш насныханд илүү онцгой анхаарал шаардлагатай» гэж зөвлөлөө.
Гэгээн Петрийн эмнэлэгтэй хамтран 60-80 насныхны амархан анзааралгүй өнгөрөөдөг зуны улирлын эрсдэлт өвчин болон түүнээс сэргийлэх арга барилыг судаллаа.
◇Нугасны сувгийн стеноз: зуны улирлын идэвхжил нэмэгдэхэд шинж тэмдэг эрчимжинэ
Зуны улиралд ахмад настны эрүүл мэндэд заналхийлэх нуугдмал аюулын нэг бол нурууны өвчин юм. Аялал, зугаалга зэргээр ердийнхөөс илүү алхах, зогсох хугацаа нэмэгдэж, идэвхжил өссөнөөр нуугдаж байсан хуучин өвчний өвдөлт тодорхой илэрч болох учраас юм.
Ялангуяа дегенератив өвчний төлөөлөл болох нугасны сувгийн стенозын өвчтөний тоо зуны улиралд харьцангуй өндөр байдаг. Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээ, шалгалтын газрын мэдээллээр 2023 оноос 2025 он хүртэлх сүүлийн 3 жилд 60-аас дээш насны нугасны сувгийн стенозтой өвчтөний 7~8 дугаар сарын сарын дундаж тоо 355,000 байсан нь нийт хугацааны сарын дундаж болох 345,340-өөс 2.8%-иар өндөр байжээ.
Нугасны сувгийн стеноз нь нугасны суваг, нугаламын хоорондын нүх нарийсч мэдрэл дарагдсанаар бүсэлхий, өгзөг, хөлд өвдөлт буюу мэдээ алдалт үүсгэдэг өвчин юм. Солонгост 60-аас дээш насны өвчтөний 10 орчим хувь нь энэ өвчтэй гэж үздэг. Алхах, хөдлөх үед өвдөлт хүчтэй болж, суух буюу амрахад намддаг «мэдрэлийн үечилсэн доголон» нь гол шинж тэмдэг юм.
Кан Хён Ук ерөнхий эмч: «Зуны улиралд хөдөлгөөний хэмжээ нэмэгдэх, нурууны доторх даралт өөрчлөгдсөнөөс болж нугасны сувгийн стенозын шинж тэмдэг эрчимжих нь олонтаа» гэж хэлээд, «Эрт илрүүлбэл 80~90 хувьд нь эм, тарилга эсвэл физик эмчилгээ зэрэг мэс заслын бус эмчилгээ хийх боломжтой тул эвгүй мэдрэмж илэрвэл аль болох хурдан мэргэжлийн эмчид хандах нь зүйтэй» гэж зөвлөв.
◇Остеопорозтой хүн борооны улиралд унах, хугарахаас болгоомжил…үений өвдөлт, мөрний периартритад ч анхаар
Остеопороз болон остеопенитэй ахмад настны хувьд зуны улиралд нугаламын компресс хугарал болон сийрэгжилтийн хугарлаас болгоомжлох шаардлагатай. Зуны улиралд борооны улирлын гулгамтгай шалнаас болж унах, гэртээ мөргөх, зугаалгаар явахдаа бүдрэх зэрэг ахуйн осол их гардаг бөгөөд үүнээс болж нуруу, аарцаг, гуяны яс зэрэгт хугарал үүсэх нь элбэг. Үнэн хэрэгтээ 65-аас дээш насны хүмүүст тохиолддог аарцаг, гуяны ясны хугарлын дийлэнх нь унаж бэртсэнээс үүсдэг гэж үздэг.
Остеопороз хүндрэх тусам бага цохилтод ч хугарах эрсдэл нэмэгддэг тул хүчтэй, давтамжтай даралт үзүүлдэг массажны буу зэрэг төхөөрөмжийг ашиглахдаа ч болгоомжлох хэрэгтэй. Ахмад настан хэт өндөр эрчмийг зөв мэдэрч чадахгүй байх эрсдэлтэй тул хэт хүчтэй, удаан хугацаагаар хэрэглэхээс аль болох зайлсхийх нь зүйтэй.
Ялангуяа өндөр настай эмэгтэйчүүдийн хувьд остеопорозын онцгой шинж тэмдэг байхгүй ч хугарал үүсэхээр нөхцөл байдлаас аль болох зайлсхийх нь зүйтэй. 2024 оны Үндэсний хоол тэжээл, эрүүл мэндийн судалгааны дүнгээр 70-аас дээш насны эмэгтэйчүүдийн остеопорозын тархалт 37.2% хүрсэн бөгөөд нас ахих тусам тархалт нэмэгдэх хандлагатай байгааг харуулжээ.
Кан Хён Ук ерөнхий эмч «Остеопороз буюу ясны нягтрал багасахаас үүдэлтэй нуруу, хонгоны үе зэргийн хугарал нь өвдөлт, алхалтын хямрал, хожуу үеийн хүндрэл үүсгэх эрсдэл өндөр» гэж хэлээд «зуны улиралд норсон шалан дээр гулгахаас онцгой болгоомжлох хэрэгтэй» гэж тайлбарлав.
Үүнээс гадна өвдөг болон мөрний үений өвдөлт үүсгэдэг дегенератив артрит, мөрний периартрит зэрэг өвчин мөн зун хүндэрч болно. Агаарын даралт багасаж, чийгшил ихсэхийн хэрээр үений доторх даралт нэмэгдэж, өвдөлтийг илүү хүчтэй мэдрэх шалтгаан болдог. Зуны улиралд гадаа, дотор орчны температурын зөрүү болон хөргөгч төхөөрөмжийн хүйтэн салхинаас үүдэх булчингийн чангарал ч үений өвдөлтийг хүндрүүлэх хүчин зүйл болдог.
Нуруу болон үе мөчний өвчин сэжиглэгдвэл хамгийн чухал зүйл бол мэргэжлийн эмчид хандаж биеийн байдлаа үнэн зөв оношлуулах явдал юм. Гэхдээ урьдчилан айж хөдөлгөөнөө хэт хязгаарлах нь эсрэгээрээ сайнгүй. Мэргэжлийн эмчтэй зөвлөлдсөний үндсэн дээр аюулгүй хүрээнд алхах, сунгалт хийх, хөнгөн хүчний дасгал хийх зэргийг тогтмол үргэлжлүүлж эрүүл мэндээ хамгаалах нь зүйтэй.
◇Даралт ихсэлт, чихрийн шижин зэрэг суурь өвчтэй хүмүүс шингэн алдалтаас сэргийлж, цусны даралтаа хянахад анхаарах хэрэгтэй
Ялангуяа даралт ихсэлт, чихрийн шижин зэрэг архаг суурь өвчтэй бол шингэн алдалтаас сэргийлэх, цусны даралтаа хянахад онцгой анхаарах хэрэгтэй. Өндөр настны шингэн алдалт цусны даралтын өөрчлөлт үүсгэж болох бөгөөд ийм үед зүрх судасны ачаалал ихсэж болзошгүй.
Мөн биеийн шингэн алдагдсанаас цусны өтгөрөлт нэмэгдвэл цусны бүлэн үүсч болох бөгөөд хүнд тохиолдолд энэ бүлэн шилжсэнээр тархины шигдээс, зүрхний шигдээс зэрэгт өртөх эрсдэлтэй. Хэрэв гэнэт толгой эргэх, гар хөл сулрах, хэл ярианы бэрхшээл үүсэх, амьсгаадах, цээж базлах өвдөлт мэдрэгдвэл улирлын нөлөө гэж бодолгүй нэн даруй эмнэлэгт хандах ёстой.
Мөн 60-аас дээш насны ахмадууд шингэн алдалтад өртөмтгий тул зуны улиралд онцгой анхаарал шаардлагатай. Бодит байдал дээр 65-аас дээш насны хэвтэн эмчлүүлэгчдийн 7 орчим хувь нь ус дутагдсан байдалтай байдаг тухай тайлан бий бөгөөд шингэн алдалтаас болж эмнэлэгт хэвтэх тохиолдол ч 1.4%-д хүрдэг. Ялангуяа чихрийн шижинтэй хүнд шингэн алдалт үүсвэл цусан дахь сахар нэмэгдэж, улам аюултай байж болзошгүй.
Ийм шинж тэмдгээс сэргийлэхийн тулд ялангуяа зун улиралд хангалттай хэмжээний шингэн авахад анхаарах хэрэгтэй. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн нефрологийн тасгийн эрхлэгч Ли Жи Ён "Заавал зөвхөн ус байх албагүй ч чийг агуулсан жимс, хүнсний ногоог оролцуулан хангалттай хэмжээний шингэнийг бага багаар, байнга авах нь зүйтэй" гэж хэлээд, "Гэхдээ архаг бөөрний өвчин зэрэг бөөрний өвчтэй өвчтөн заавал мэргэжлийн эмчтэйгээ зөвлөлдөж, авах шингэнийхээ хэмжээг зохистой тохируулах ёстой" гэдгийг онцолж хэлэв.
Зуны улиралд ахмадуудын эрүүл мэндийг хамгаалахад халууны улмаас үүсэх өвчнөөс дутуугүй анхаарах ёстой өвчнүүд байдаг. Улирлын онцлогоос болж нуруу, үе мөчний одоо байгаа өвчний шинж тэмдэг хүндэрч болохоос гадна архаг өвчтэй бол шингэн алдалтаас үүдэлтэй зүрх, тархины судасны өвчний эрсдэл ч нэмэгдэж болзошгүй.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Нурууны төвийн ортопедийн мэргэжлийн эмч Кан Хён Ук ерөнхий эмч «Зуны улиралд температур, чийгшлийн өөрчлөлт, өөрчлөгдсөн амьдралын хэв маяг, хөргөлтөд хэт өртөх зэрэг нь цогцоороо нөлөөлж, мэдрэлийн дарагдал, үений ачаалал, өөрчлөлтөөс үүдэлтэй яс булчингийн архаг өвчний эрсдэл нэмэгдэж болзошгүй» гэж хэлээд, «Ялангуяа нуруу, үе мөчинд дегенератив өөрчлөлт явагдаж буй 60-аас дээш насныханд илүү онцгой анхаарал шаардлагатай» гэж зөвлөлөө.
Гэгээн Петрийн эмнэлэгтэй хамтран 60-80 насныхны амархан анзааралгүй өнгөрөөдөг зуны улирлын эрсдэлт өвчин болон түүнээс сэргийлэх арга барилыг судаллаа.
◇Нугасны сувгийн стеноз: зуны улирлын идэвхжил нэмэгдэхэд шинж тэмдэг эрчимжинэ
Зуны улиралд ахмад настны эрүүл мэндэд заналхийлэх нуугдмал аюулын нэг бол нурууны өвчин юм. Аялал, зугаалга зэргээр ердийнхөөс илүү алхах, зогсох хугацаа нэмэгдэж, идэвхжил өссөнөөр нуугдаж байсан хуучин өвчний өвдөлт тодорхой илэрч болох учраас юм.
Ялангуяа дегенератив өвчний төлөөлөл болох нугасны сувгийн стенозын өвчтөний тоо зуны улиралд харьцангуй өндөр байдаг. Эрүүл мэндийн даатгалын үнэлгээ, шалгалтын газрын мэдээллээр 2023 оноос 2025 он хүртэлх сүүлийн 3 жилд 60-аас дээш насны нугасны сувгийн стенозтой өвчтөний 7~8 дугаар сарын сарын дундаж тоо 355,000 байсан нь нийт хугацааны сарын дундаж болох 345,340-өөс 2.8%-иар өндөр байжээ.
Нугасны сувгийн стеноз нь нугасны суваг, нугаламын хоорондын нүх нарийсч мэдрэл дарагдсанаар бүсэлхий, өгзөг, хөлд өвдөлт буюу мэдээ алдалт үүсгэдэг өвчин юм. Солонгост 60-аас дээш насны өвчтөний 10 орчим хувь нь энэ өвчтэй гэж үздэг. Алхах, хөдлөх үед өвдөлт хүчтэй болж, суух буюу амрахад намддаг «мэдрэлийн үечилсэн доголон» нь гол шинж тэмдэг юм.
Кан Хён Ук ерөнхий эмч: «Зуны улиралд хөдөлгөөний хэмжээ нэмэгдэх, нурууны доторх даралт өөрчлөгдсөнөөс болж нугасны сувгийн стенозын шинж тэмдэг эрчимжих нь олонтаа» гэж хэлээд, «Эрт илрүүлбэл 80~90 хувьд нь эм, тарилга эсвэл физик эмчилгээ зэрэг мэс заслын бус эмчилгээ хийх боломжтой тул эвгүй мэдрэмж илэрвэл аль болох хурдан мэргэжлийн эмчид хандах нь зүйтэй» гэж зөвлөв.
◇Остеопорозтой хүн борооны улиралд унах, хугарахаас болгоомжил…үений өвдөлт, мөрний периартритад ч анхаар
Остеопороз болон остеопенитэй ахмад настны хувьд зуны улиралд нугаламын компресс хугарал болон сийрэгжилтийн хугарлаас болгоомжлох шаардлагатай. Зуны улиралд борооны улирлын гулгамтгай шалнаас болж унах, гэртээ мөргөх, зугаалгаар явахдаа бүдрэх зэрэг ахуйн осол их гардаг бөгөөд үүнээс болж нуруу, аарцаг, гуяны яс зэрэгт хугарал үүсэх нь элбэг. Үнэн хэрэгтээ 65-аас дээш насны хүмүүст тохиолддог аарцаг, гуяны ясны хугарлын дийлэнх нь унаж бэртсэнээс үүсдэг гэж үздэг.
Остеопороз хүндрэх тусам бага цохилтод ч хугарах эрсдэл нэмэгддэг тул хүчтэй, давтамжтай даралт үзүүлдэг массажны буу зэрэг төхөөрөмжийг ашиглахдаа ч болгоомжлох хэрэгтэй. Ахмад настан хэт өндөр эрчмийг зөв мэдэрч чадахгүй байх эрсдэлтэй тул хэт хүчтэй, удаан хугацаагаар хэрэглэхээс аль болох зайлсхийх нь зүйтэй.
Ялангуяа өндөр настай эмэгтэйчүүдийн хувьд остеопорозын онцгой шинж тэмдэг байхгүй ч хугарал үүсэхээр нөхцөл байдлаас аль болох зайлсхийх нь зүйтэй. 2024 оны Үндэсний хоол тэжээл, эрүүл мэндийн судалгааны дүнгээр 70-аас дээш насны эмэгтэйчүүдийн остеопорозын тархалт 37.2% хүрсэн бөгөөд нас ахих тусам тархалт нэмэгдэх хандлагатай байгааг харуулжээ.
Кан Хён Ук ерөнхий эмч «Остеопороз буюу ясны нягтрал багасахаас үүдэлтэй нуруу, хонгоны үе зэргийн хугарал нь өвдөлт, алхалтын хямрал, хожуу үеийн хүндрэл үүсгэх эрсдэл өндөр» гэж хэлээд «зуны улиралд норсон шалан дээр гулгахаас онцгой болгоомжлох хэрэгтэй» гэж тайлбарлав.
Үүнээс гадна өвдөг болон мөрний үений өвдөлт үүсгэдэг дегенератив артрит, мөрний периартрит зэрэг өвчин мөн зун хүндэрч болно. Агаарын даралт багасаж, чийгшил ихсэхийн хэрээр үений доторх даралт нэмэгдэж, өвдөлтийг илүү хүчтэй мэдрэх шалтгаан болдог. Зуны улиралд гадаа, дотор орчны температурын зөрүү болон хөргөгч төхөөрөмжийн хүйтэн салхинаас үүдэх булчингийн чангарал ч үений өвдөлтийг хүндрүүлэх хүчин зүйл болдог.
Нуруу болон үе мөчний өвчин сэжиглэгдвэл хамгийн чухал зүйл бол мэргэжлийн эмчид хандаж биеийн байдлаа үнэн зөв оношлуулах явдал юм. Гэхдээ урьдчилан айж хөдөлгөөнөө хэт хязгаарлах нь эсрэгээрээ сайнгүй. Мэргэжлийн эмчтэй зөвлөлдсөний үндсэн дээр аюулгүй хүрээнд алхах, сунгалт хийх, хөнгөн хүчний дасгал хийх зэргийг тогтмол үргэлжлүүлж эрүүл мэндээ хамгаалах нь зүйтэй.
◇Даралт ихсэлт, чихрийн шижин зэрэг суурь өвчтэй хүмүүс шингэн алдалтаас сэргийлж, цусны даралтаа хянахад анхаарах хэрэгтэй
Ялангуяа даралт ихсэлт, чихрийн шижин зэрэг архаг суурь өвчтэй бол шингэн алдалтаас сэргийлэх, цусны даралтаа хянахад онцгой анхаарах хэрэгтэй. Өндөр настны шингэн алдалт цусны даралтын өөрчлөлт үүсгэж болох бөгөөд ийм үед зүрх судасны ачаалал ихсэж болзошгүй.
Мөн биеийн шингэн алдагдсанаас цусны өтгөрөлт нэмэгдвэл цусны бүлэн үүсч болох бөгөөд хүнд тохиолдолд энэ бүлэн шилжсэнээр тархины шигдээс, зүрхний шигдээс зэрэгт өртөх эрсдэлтэй. Хэрэв гэнэт толгой эргэх, гар хөл сулрах, хэл ярианы бэрхшээл үүсэх, амьсгаадах, цээж базлах өвдөлт мэдрэгдвэл улирлын нөлөө гэж бодолгүй нэн даруй эмнэлэгт хандах ёстой.
Мөн 60-аас дээш насны ахмадууд шингэн алдалтад өртөмтгий тул зуны улиралд онцгой анхаарал шаардлагатай. Бодит байдал дээр 65-аас дээш насны хэвтэн эмчлүүлэгчдийн 7 орчим хувь нь ус дутагдсан байдалтай байдаг тухай тайлан бий бөгөөд шингэн алдалтаас болж эмнэлэгт хэвтэх тохиолдол ч 1.4%-д хүрдэг. Ялангуяа чихрийн шижинтэй хүнд шингэн алдалт үүсвэл цусан дахь сахар нэмэгдэж, улам аюултай байж болзошгүй.
Ийм шинж тэмдгээс сэргийлэхийн тулд ялангуяа зун улиралд хангалттай хэмжээний шингэн авахад анхаарах хэрэгтэй. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн нефрологийн тасгийн эрхлэгч Ли Жи Ён "Заавал зөвхөн ус байх албагүй ч чийг агуулсан жимс, хүнсний ногоог оролцуулан хангалттай хэмжээний шингэнийг бага багаар, байнга авах нь зүйтэй" гэж хэлээд, "Гэхдээ архаг бөөрний өвчин зэрэг бөөрний өвчтэй өвчтөн заавал мэргэжлийн эмчтэйгээ зөвлөлдөж, авах шингэнийхээ хэмжээг зохистой тохируулах ёстой" гэдгийг онцолж хэлэв.