Аагим халуунд нэрвэгдэж буй өндөр настан…«Цангахаа ч мэдэрдэггүй, халуунаа ч тайлж чаддаггүй»
Хуудасны мэдээлэл
Гэгээн Петрийн эмнэлэг 26-08-06 13:41Үндсэн хэсэг
(Сөүл=Ньюс1) сурвалжлагч Чон Сон Хю = Түүхэнд байгаагүй аагим халуун өдрөөс өдөрт үргэлжилж байгаа энэ үед энэ жил халуунаас үүдэлтэй эмгэгээр нас барсан гэж таамаглагдаж буй 10 хүн тутмын 7 нь 70-аас дээш настай байгаа нь тогтоогдлоо. 60-аас дээш нас хүртэл хамруулбал нас барсан хүмүүсийн 81%-ийг эзэлж, хохирол өндөр настанд төвлөрчээ.
Өндөр настан хөлс ялгаруулж биеийн халууныг зохицуулах чадвар нь буурсан дээр цангахаа ч оройтож мэдэрдэг тул халуунд онцгой эмзэг байдаг. Мэргэжилтнүүд аагим халуун үргэлжлэх хугацаанд цангаагүй байсан ч хангалттай шингэн уух, өдрийн хамгийн халуун цагт гадаа явахаас зайлсхийхийг зөвлөв.
Өвчний хяналтын газрын «Халуунаас үүдэлтэй өвчний яаралтай тусламжийн хяналтын систем»-ийн мэдээллээр 5 сарын 15-наас 8 сарын 4-ний хооронд халуунаас үүдэлтэй өвчнөөр нийт 2441 хүн өвчилжээ. Үүнээс 60-аад насныхан 450 хүн буюу нийт дүнгийн 18.4%-ийг эзэлж, насны бүлгээрээ хамгийн олон байв. Дараа нь 70-аад насныхан 305, 80-аас дээш насныхан 300 хүн байсан бөгөөд 65-аас дээш насны ахмадууд нийт 825 хүн буюу нийт дүнгийн 33.8%-ийг эзэлжээ.
Гэхдээ хүн амд харьцуулсан эрсдэл 80-аас дээш насныханд хамгийн өндөр байлаа. 100 мянган хүн амд ногдох халууны улмаас өвчилсөн хүний тоо 80-аас дээш насныханд 12.5 хүн байж хамгийн олон, дараа нь 70-аад насныханд 7.4, 60-аад насныханд 5.8 хүн байв. Халууны улмаас нас барсан гэж таамаглаж буй нийт 21 хүний 15 нь буюу 71.4 хувь нь 70-аас дээш насныхан байлаа. Хамрах хүрээг 60-аас дээш нас хүртэл өргөжүүлбэл нас барагсдын тоо 17 (81.0%) болж нэмэгдэн, хохирол ахмад настанд төвлөрсөн нь харагдаж байна.
Ахмад настан халуунаа тайлах чадвар нь ихээхэн буурдаг…цангах мэдрэмж нь ч мохоо болдог
Сөүлийн Асан эмнэлгийн яаралтай тусламжийн профессор Ким Жун Сон ахмад настан халуунд өртөмтгий байдгийн хамгийн гол шалтгаанаар насжилтаас үүдэн биеийн дулаан зохицуулах чадвар буурахыг нэрлэв.
Ким профессор «Өндөр настанд хөлсний булчирхайн үйл ажиллагаа буурснаас хөлс ялгарах хэмжээ бага байдаг бөгөөд арьсны судас өргөсөх чадвар ч буурдаг тул биеийн дулааныг гадагшлуулах чадвар нь ихээхэн муудна» гэж хэлээд, «Цангах мэдрэмж хүртэл мохож, шингэн алдалт нэлээд явцтай болсон ч ус нөхөх шаардлагатай гэсэн дохиог зөв мэдэрч чаддаггүй тохиолдол олон байдаг» гэж тайлбарлав.
Тархины биеийн халуун зохицуулах үйл ажиллагаа ч буурдаг. Биеийн халууныг мэдэрч зохицуулдаг гипоталамусын үйл ажиллагаа мохоо болсноор биеийн халууны өөрчлөлтөд өгөх хариу урвал удаашрах, нарийвчлалгүй болж, ижил халуунд өртсөн ч залуучуудаас хамаагүй өндөр эрсдэлтэйгээр дулааны цохилтод хүрдэг.
Халуунаас үүдэлтэй өвчнийг халуунаас болсон таталт, халуунаас болсон ядаргаа, дулааны цохилт гэж ангилдаг. Халуунаас болсон таталт нь шингэн алдалтаас болж булчинд таталт үүсдэг харьцангуй хөнгөн үе шат бол халуунаас болсон ядаргаанд цусны даралт буурах, толгой эргэх, ядрах зэрэг илэрдэг. Хамгийн аюултай нь дулааны цохилт бөгөөд биеийн халуун 40 хэмээс дээш өсч, ухаан алдах шинж дагалддаг яаралтай тусламжийн өвчин юм. Түргэн шуурхай эмчилгээ хийгдээгүй тохиолдолд амь насанд аюул учруулж болно.
Эхэн үедээ ердийнхөөс амархан ядрах, толгой өвдөх буюу толгой эргэх, дотор муухайрах, хоолны дуршил буурах зэрэг илрэх нь олонтаа. Гэвч биеийн халуун үргэлжлэн нэмэгдвэл хөлс багасах буюу зогсож, арьс халуу оргиж, зүрхний цохилт, амьсгалын тоо олширдог. Ухаан балартах буюу утгагүй ярих, цаг хугацаа, байршлыг андуурах, таталт өгөх шинж тэмдэг нь дулааны цохилт нэлээд даамжирсны дохио юм.
Халуунаас үүдэлтэй эмгэг сэжиглэвэл нэн даруй агааржуулагчтай өрөө эсвэл сүүдэрт шилжүүлж биеийн халууныг бууруулах хэрэгтэй. Хувцсыг сулруулж, нойтон алчуурыг хүзүү, суга, цавь зэрэг том судас дайрдаг хэсэгт тавих буюу сэнс, дэвүүр ашиглан биеийг сэрүүцүүлэх нь тустай. Харин ухаан алдсан эсвэл хариу үйлдэл нь удаан бол хүчээр ус уулгаж болохгүй, нэн даруй 119-т мэдэгдэж яаралтай тусламжийн тасаг руу хүргэх ёстой.
Даралт ихсэлт, чихрийн шижинтэй хүнд шингэн алдалтын хяналт илүү чухал
Даралт ихсэлт, чихрийн шижин зэрэг архаг суурь өвчтэй өндөр настан шингэн алдалтаас сэргийлэх, цусны даралтаа хянахад илүү анхаарах хэрэгтэй. Өндөр настны шингэн алдалт нь цусны даралтын өөрчлөлт үүсгэж зүрх судасны ачааллыг нэмэгдүүлж болзошгүй бөгөөд биеийн шингэн алдагдаж цусны өтгөрөлт ихсэвэл цусны бүлэн үүсэж тархины шигдээс, зүрхний шигдээст хүргэх эрсдэл ч нэмэгддэг.
Гэнэт толгой эргэх буюу гар хөл сулрах, хэл ярианы бэрхшээл, амьсгаадах, цээж базлах мэт өвдөх зэрэг шинж илэрвэл зүгээр халуунаас болсон гэж үл тоомсорлолгүй нэн даруй эмнэлгийн байгууллагад хандах хэрэгтэй.
Өндөр настан шингэн алдалтад ч эмзэг байдаг. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Нефрологийн тасгийн эрхлэгч Ли Жи Ён «Бодит байдалд 65-аас дээш насны хэвтэн эмчлүүлэгчдийн 7 орчим хувь нь шингэн дутагдалтай байдаг гэж тэмдэглэгдсэн бөгөөд шингэн алдалтын улмаас эмнэлэгт хэвтэх тохиолдол 1.4 хувьд хүрдэг» гэж хэлээд, «Ялангуяа чихрийн шижинтэй өвчтөнд шингэн алдалт үүсвэл цусан дахь сахар нэмэгдэж, байдал улам хүндэрч болзошгүй» гэж тайлбарлав.
Тэрбээр цааш нь «60-аас дээш насныхан шингэн алдалтад өртөмтгий тул зуны улиралд онцгой болгоомжлох шаардлагатай» гэж хэлээд, «Ялангуяа бөөрний архаг өвчин зэрэг бөөрний өвчтэй хүмүүс мэргэжлийн эмчтэйгээ зөвлөлдөж, өөрийн байдалд тохирсон шингэний хэмжээгээ тогтоох нь чухал» гэдгийг онцолсон.
Ким профессор "Халуун агаарын сэрэмжлүүлэг зарлагдвал өдрийн 12 цагаас 16 цаг хүртэл аль болох гадуур гарах, гадаа ажиллахаас зайлсхийж, цангаагүй байсан ч ердийнхөөс илүү олон удаа ус уух зуршилтай болох хэрэгтэй" гэж сануулав.
Тэрээр цааш нь «Ахмад настан нас ахих тусам биеийн халууны зохицуулалтын чадвар нь буурдгийг ойлгох ёстой» гэж хэлээд «Гэр бүлийнхэн нь ч сэрүүцүүлэх орчин, ус ундаа хамт анхаарч, ганцаараа амьдардаг эцэг эх эсвэл ахмад настай гэр бүлийнхнийхээ амар мэндийг байнга шалгаж байх нь юунаас ч чухал» гэдгийг онцлов.
Өндөр настан хөлс ялгаруулж биеийн халууныг зохицуулах чадвар нь буурсан дээр цангахаа ч оройтож мэдэрдэг тул халуунд онцгой эмзэг байдаг. Мэргэжилтнүүд аагим халуун үргэлжлэх хугацаанд цангаагүй байсан ч хангалттай шингэн уух, өдрийн хамгийн халуун цагт гадаа явахаас зайлсхийхийг зөвлөв.
Өвчний хяналтын газрын «Халуунаас үүдэлтэй өвчний яаралтай тусламжийн хяналтын систем»-ийн мэдээллээр 5 сарын 15-наас 8 сарын 4-ний хооронд халуунаас үүдэлтэй өвчнөөр нийт 2441 хүн өвчилжээ. Үүнээс 60-аад насныхан 450 хүн буюу нийт дүнгийн 18.4%-ийг эзэлж, насны бүлгээрээ хамгийн олон байв. Дараа нь 70-аад насныхан 305, 80-аас дээш насныхан 300 хүн байсан бөгөөд 65-аас дээш насны ахмадууд нийт 825 хүн буюу нийт дүнгийн 33.8%-ийг эзэлжээ.
Гэхдээ хүн амд харьцуулсан эрсдэл 80-аас дээш насныханд хамгийн өндөр байлаа. 100 мянган хүн амд ногдох халууны улмаас өвчилсөн хүний тоо 80-аас дээш насныханд 12.5 хүн байж хамгийн олон, дараа нь 70-аад насныханд 7.4, 60-аад насныханд 5.8 хүн байв. Халууны улмаас нас барсан гэж таамаглаж буй нийт 21 хүний 15 нь буюу 71.4 хувь нь 70-аас дээш насныхан байлаа. Хамрах хүрээг 60-аас дээш нас хүртэл өргөжүүлбэл нас барагсдын тоо 17 (81.0%) болж нэмэгдэн, хохирол ахмад настанд төвлөрсөн нь харагдаж байна.
Ахмад настан халуунаа тайлах чадвар нь ихээхэн буурдаг…цангах мэдрэмж нь ч мохоо болдог
Сөүлийн Асан эмнэлгийн яаралтай тусламжийн профессор Ким Жун Сон ахмад настан халуунд өртөмтгий байдгийн хамгийн гол шалтгаанаар насжилтаас үүдэн биеийн дулаан зохицуулах чадвар буурахыг нэрлэв.
Ким профессор «Өндөр настанд хөлсний булчирхайн үйл ажиллагаа буурснаас хөлс ялгарах хэмжээ бага байдаг бөгөөд арьсны судас өргөсөх чадвар ч буурдаг тул биеийн дулааныг гадагшлуулах чадвар нь ихээхэн муудна» гэж хэлээд, «Цангах мэдрэмж хүртэл мохож, шингэн алдалт нэлээд явцтай болсон ч ус нөхөх шаардлагатай гэсэн дохиог зөв мэдэрч чаддаггүй тохиолдол олон байдаг» гэж тайлбарлав.
Тархины биеийн халуун зохицуулах үйл ажиллагаа ч буурдаг. Биеийн халууныг мэдэрч зохицуулдаг гипоталамусын үйл ажиллагаа мохоо болсноор биеийн халууны өөрчлөлтөд өгөх хариу урвал удаашрах, нарийвчлалгүй болж, ижил халуунд өртсөн ч залуучуудаас хамаагүй өндөр эрсдэлтэйгээр дулааны цохилтод хүрдэг.
Халуунаас үүдэлтэй өвчнийг халуунаас болсон таталт, халуунаас болсон ядаргаа, дулааны цохилт гэж ангилдаг. Халуунаас болсон таталт нь шингэн алдалтаас болж булчинд таталт үүсдэг харьцангуй хөнгөн үе шат бол халуунаас болсон ядаргаанд цусны даралт буурах, толгой эргэх, ядрах зэрэг илэрдэг. Хамгийн аюултай нь дулааны цохилт бөгөөд биеийн халуун 40 хэмээс дээш өсч, ухаан алдах шинж дагалддаг яаралтай тусламжийн өвчин юм. Түргэн шуурхай эмчилгээ хийгдээгүй тохиолдолд амь насанд аюул учруулж болно.
Эхэн үедээ ердийнхөөс амархан ядрах, толгой өвдөх буюу толгой эргэх, дотор муухайрах, хоолны дуршил буурах зэрэг илрэх нь олонтаа. Гэвч биеийн халуун үргэлжлэн нэмэгдвэл хөлс багасах буюу зогсож, арьс халуу оргиж, зүрхний цохилт, амьсгалын тоо олширдог. Ухаан балартах буюу утгагүй ярих, цаг хугацаа, байршлыг андуурах, таталт өгөх шинж тэмдэг нь дулааны цохилт нэлээд даамжирсны дохио юм.
Халуунаас үүдэлтэй эмгэг сэжиглэвэл нэн даруй агааржуулагчтай өрөө эсвэл сүүдэрт шилжүүлж биеийн халууныг бууруулах хэрэгтэй. Хувцсыг сулруулж, нойтон алчуурыг хүзүү, суга, цавь зэрэг том судас дайрдаг хэсэгт тавих буюу сэнс, дэвүүр ашиглан биеийг сэрүүцүүлэх нь тустай. Харин ухаан алдсан эсвэл хариу үйлдэл нь удаан бол хүчээр ус уулгаж болохгүй, нэн даруй 119-т мэдэгдэж яаралтай тусламжийн тасаг руу хүргэх ёстой.
Даралт ихсэлт, чихрийн шижинтэй хүнд шингэн алдалтын хяналт илүү чухал
Даралт ихсэлт, чихрийн шижин зэрэг архаг суурь өвчтэй өндөр настан шингэн алдалтаас сэргийлэх, цусны даралтаа хянахад илүү анхаарах хэрэгтэй. Өндөр настны шингэн алдалт нь цусны даралтын өөрчлөлт үүсгэж зүрх судасны ачааллыг нэмэгдүүлж болзошгүй бөгөөд биеийн шингэн алдагдаж цусны өтгөрөлт ихсэвэл цусны бүлэн үүсэж тархины шигдээс, зүрхний шигдээст хүргэх эрсдэл ч нэмэгддэг.
Гэнэт толгой эргэх буюу гар хөл сулрах, хэл ярианы бэрхшээл, амьсгаадах, цээж базлах мэт өвдөх зэрэг шинж илэрвэл зүгээр халуунаас болсон гэж үл тоомсорлолгүй нэн даруй эмнэлгийн байгууллагад хандах хэрэгтэй.
Өндөр настан шингэн алдалтад ч эмзэг байдаг. Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Нефрологийн тасгийн эрхлэгч Ли Жи Ён «Бодит байдалд 65-аас дээш насны хэвтэн эмчлүүлэгчдийн 7 орчим хувь нь шингэн дутагдалтай байдаг гэж тэмдэглэгдсэн бөгөөд шингэн алдалтын улмаас эмнэлэгт хэвтэх тохиолдол 1.4 хувьд хүрдэг» гэж хэлээд, «Ялангуяа чихрийн шижинтэй өвчтөнд шингэн алдалт үүсвэл цусан дахь сахар нэмэгдэж, байдал улам хүндэрч болзошгүй» гэж тайлбарлав.
Тэрбээр цааш нь «60-аас дээш насныхан шингэн алдалтад өртөмтгий тул зуны улиралд онцгой болгоомжлох шаардлагатай» гэж хэлээд, «Ялангуяа бөөрний архаг өвчин зэрэг бөөрний өвчтэй хүмүүс мэргэжлийн эмчтэйгээ зөвлөлдөж, өөрийн байдалд тохирсон шингэний хэмжээгээ тогтоох нь чухал» гэдгийг онцолсон.
Ким профессор "Халуун агаарын сэрэмжлүүлэг зарлагдвал өдрийн 12 цагаас 16 цаг хүртэл аль болох гадуур гарах, гадаа ажиллахаас зайлсхийж, цангаагүй байсан ч ердийнхөөс илүү олон удаа ус уух зуршилтай болох хэрэгтэй" гэж сануулав.
Тэрээр цааш нь «Ахмад настан нас ахих тусам биеийн халууны зохицуулалтын чадвар нь буурдгийг ойлгох ёстой» гэж хэлээд «Гэр бүлийнхэн нь ч сэрүүцүүлэх орчин, ус ундаа хамт анхаарч, ганцаараа амьдардаг эцэг эх эсвэл ахмад настай гэр бүлийнхнийхээ амар мэндийг байнга шалгаж байх нь юунаас ч чухал» гэдгийг онцлов.