Эпилепси гэдэг зөвхөн эм уудаг өвчин үү…мэдэх ёстой шинж тэмдэг ба эмчилгээ [e-Эрүүл мэнд түргэн]
Хуудасны мэдээлэл
Гэгээн Петрийн эмнэлэг 26-07-25 07:00Үндсэн хэсэг
Технологийн хөгжлөөр шинэ эм, шинэ эмчилгээ гарч байна… эрт оношилгоо чухал
Эпилепси нь тархины мэдрэлийн эсийн хэт цочролоос болж түр зуурын таталт давтагдан илэрдэг архаг тархины өвчин юм. Эпилепсийн таталтыг үндсэндээ хэсгийн таталт ба ерөнхий таталт гэж хуваадаг. Хэсгийн таталт нь тархины бор гадаргын (кортекс) нэг хэсгээс эхэлдэг мэдрэлийн эсийн хэт цочролт таталтыг хэлдэг бол ерөнхий таталт нь тархины хоёр тархины өргөн хүрээнээс эхэлдэг таталтыг хэлнэ.
Эпилепсээр дэлхий даяар 50 орчим сая хүн өвчилж байгаа бөгөөд Солонгост ч 360 мянга орчим өвчтөнтэй гэж тооцоолж байна. Жил бүр 20 мянгаас дээш шинэ өвчтөн бүртгэгддэг бөгөөд нярай хүүхдээс ахмад настан хүртэл бүх насанд илэрч болно. Ялангуяа төрснөөс хойш 1 жилийн дотор болон 60 наснаас хойш өвчлөл нэмэгддэг.
Технологийн хөгжлөөр шинэ эм, шинэ эмчилгээ гарч байна… эрт оношилгоо чухал
‘Эрүүл мэндээ алдаж байж эрүүл мэндийн үнэ цэнийг ойлгодог’ гэсэн үг бий. Аз жаргалтай, эрүүл амьдрахаас илүү үнэ цэнэтэй зүйл үгүй гэсэн утгатай. Солонгосын эмч нартай хамтран бэлтгэдэг ‘Итүдэй Эрүүл мэнд~Сок (e-Эрүүл мэнд~Сок)’ буланг дамжуулан өдөр тутмын амьдралд мэдэж авбал тустай агуулга баялаг эрүүл мэндийн мэдээллийг танилцуулна.
(Getty Images Bank)
(Getty Images Bank)
Эпилепси нь тархины мэдрэлийн эсийн хэт цочролоос болж түр зуурын таталт давтагдан илэрдэг архаг тархины өвчин юм. Эпилепсийн таталтыг үндсэндээ хэсгийн таталт ба ерөнхий таталт гэж хуваадаг. Хэсгийн таталт нь тархины бор гадаргын (кортекс) нэг хэсгээс эхэлдэг мэдрэлийн эсийн хэт цочролт таталтыг хэлдэг бол ерөнхий таталт нь тархины хоёр тархины өргөн хүрээнээс эхэлдэг таталтыг хэлнэ.
Эпилепсээр дэлхий даяар 50 орчим сая хүн өвчилж байгаа бөгөөд Солонгост ч 360 мянга орчим өвчтөнтэй гэж тооцоолж байна. Жил бүр 20 мянгаас дээш шинэ өвчтөн бүртгэгддэг бөгөөд нярай хүүхдээс ахмад настан хүртэл бүх насанд илэрч болно. Ялангуяа төрснөөс хойш 1 жилийн дотор болон 60 наснаас хойш өвчлөл нэмэгддэг.
Эпилепсийн уналт нь бүх биеийн таталтаас гадна өвчтөнөөс хамаараад богино хугацааны ухаан алдалт, санах ойн тасалдал, гэнэдэх байдал, давтагдсан үйлдэл зэрэг олон янзын хэлбэрээр илэрдэг. Зарим өвчтөнд гар хөл мэдээрхэх буюу мэдрэхүйн өөрчлөлт, вегетатив мэдрэлийн эмгэгийн шинж тэмдэг л илэрдэг. Ийнхүү шинж тэмдэг олон янз байдаг тул энгийн ядаргаа буюу өөр өвчин гэж андуурах тохиолдол ч цөөнгүй.
Эпилепсийн шалтгаан ч олон янз. Тархины харвалт, толгойн гэмтэл, тархины хавдар, тархины үрэвсэл, төрөлхийн тархины гажиг, тархины дегенератив өвчин, удамшлын хүчин зүйл зэрэг нь түгээмэл. Ялангуяа хүн ам хөгширснөөр тархины харвалт, дементиагийн дараа үүсэх эпилепси ч нэмэгдэх хандлагатай байна.
Эмчилгээний үндэс нь эпилепсийн эсрэг эм юм. Өвчтөнүүдийн 70 орчим хувь нь зөвхөн эмийн эмчилгээгээр урт хугацаанд таталтаа хянаж чаддаг. Гэвч 30 орчим хувь нь хоёр ба түүнээс дээш эмийг зохистой хэрэглэсэн ч таталт давтагддаг «эмэнд тэсвэртэй эпилепси»-д хамаарна. Ийм тохиолдолд эмээ байнга солиод байхаас илүү өөр эмчилгээний аргыг судлах шаардлагатай.
Сүүлийн үед эпилепсийн эмчилгээ таталтын тоог бууруулахаар зогсохгүй өвчтөний амьдралын чанарыг дээшлүүлэх чиглэлд хөгжиж байна. Эм ч урьдынхаас гаж нөлөө нь бага, үр нөлөө нь өндөр шинэ бэлдмэлүүд нэвтэрч байгаа бөгөөд өвчтөний нас, таталтын хэлбэр, дагалдах өвчнийг харгалзсан хувьчилсан эмчилгээ хийгдэж байна.
Мэс заслын эмчилгээ ч бас чухал сонголт юм. Таталтын шалтгаан болж буй тархины хэсгийг нарийн тогтоох чадвартай нарийвчилсан шинжилгээний технологи хөгжихийн хэрээр мэс заслын аюулгүй байдал, эмчилгээний үр дүн ч сайжирч байна. Бүрэн эдгэрэхэд хүндрэлтэй тохиолдолд ч тархины гүн өдөөлт (DBS) буюу төөрөгч мэдрэлийн өдөөлт (VNS) зэрэг мэдрэл өдөөх эмчилгээгээр таталтын давтамжийг бууруулж, өдөр тутмын амьдралыг сайжруулах боломжтой.
Мэргэжилтнүүд эпилепсийг зөвхөн ‘насан туршдаа эм уух ёстой өвчин’ гэж бодож болохгүй гэдгийг онцолж байна. Онош, эмчилгээний зохих цагийг алдахгүй бол өвчтөнүүдийн дийлэнх нь таталтгүйгээр өдөр тутмын амьдралаа авч явж чадах бөгөөд эм, мэс засал, мэдрэлийн өдөөлтийн эмчилгээг өвчтөний байдалд тохируулан хэрэглэвэл эмчилгээний үр дүнг улам дээшлүүлж чадна гэсэн үг юм.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Эпилепси, нойрны төвийн дарга Хон Сын Бон “Урьд нь эмчилгээний дэд бүтэц дутмаг байснаас өвчтөнд тохирсон эмчилгээ хийхэд бэрх байсан бол сүүлийн үед шинэ эмчилгээний арга, эпилепсийн төрөлжсөн төвүүд гарч ирснээр оношилгоо, эмчилгээний орчин хурдацтай өөрчлөгдөж байна” гэж хэлээд, “Цаашид олон төрлийн стратегийн судалгаа, хөгжлөөр дамжуулан олон өвчтөнд ‘таталтгүй амьдрал’-ыг бэлэглэж чадна гэж найдаж байна” гэлээ.
Эпилепси нь тархины мэдрэлийн эсийн хэт цочролоос болж түр зуурын таталт давтагдан илэрдэг архаг тархины өвчин юм. Эпилепсийн таталтыг үндсэндээ хэсгийн таталт ба ерөнхий таталт гэж хуваадаг. Хэсгийн таталт нь тархины бор гадаргын (кортекс) нэг хэсгээс эхэлдэг мэдрэлийн эсийн хэт цочролт таталтыг хэлдэг бол ерөнхий таталт нь тархины хоёр тархины өргөн хүрээнээс эхэлдэг таталтыг хэлнэ.
Эпилепсээр дэлхий даяар 50 орчим сая хүн өвчилж байгаа бөгөөд Солонгост ч 360 мянга орчим өвчтөнтэй гэж тооцоолж байна. Жил бүр 20 мянгаас дээш шинэ өвчтөн бүртгэгддэг бөгөөд нярай хүүхдээс ахмад настан хүртэл бүх насанд илэрч болно. Ялангуяа төрснөөс хойш 1 жилийн дотор болон 60 наснаас хойш өвчлөл нэмэгддэг.
Технологийн хөгжлөөр шинэ эм, шинэ эмчилгээ гарч байна… эрт оношилгоо чухал
‘Эрүүл мэндээ алдаж байж эрүүл мэндийн үнэ цэнийг ойлгодог’ гэсэн үг бий. Аз жаргалтай, эрүүл амьдрахаас илүү үнэ цэнэтэй зүйл үгүй гэсэн утгатай. Солонгосын эмч нартай хамтран бэлтгэдэг ‘Итүдэй Эрүүл мэнд~Сок (e-Эрүүл мэнд~Сок)’ буланг дамжуулан өдөр тутмын амьдралд мэдэж авбал тустай агуулга баялаг эрүүл мэндийн мэдээллийг танилцуулна.
(Getty Images Bank)
(Getty Images Bank)
Эпилепси нь тархины мэдрэлийн эсийн хэт цочролоос болж түр зуурын таталт давтагдан илэрдэг архаг тархины өвчин юм. Эпилепсийн таталтыг үндсэндээ хэсгийн таталт ба ерөнхий таталт гэж хуваадаг. Хэсгийн таталт нь тархины бор гадаргын (кортекс) нэг хэсгээс эхэлдэг мэдрэлийн эсийн хэт цочролт таталтыг хэлдэг бол ерөнхий таталт нь тархины хоёр тархины өргөн хүрээнээс эхэлдэг таталтыг хэлнэ.
Эпилепсээр дэлхий даяар 50 орчим сая хүн өвчилж байгаа бөгөөд Солонгост ч 360 мянга орчим өвчтөнтэй гэж тооцоолж байна. Жил бүр 20 мянгаас дээш шинэ өвчтөн бүртгэгддэг бөгөөд нярай хүүхдээс ахмад настан хүртэл бүх насанд илэрч болно. Ялангуяа төрснөөс хойш 1 жилийн дотор болон 60 наснаас хойш өвчлөл нэмэгддэг.
Эпилепсийн уналт нь бүх биеийн таталтаас гадна өвчтөнөөс хамаараад богино хугацааны ухаан алдалт, санах ойн тасалдал, гэнэдэх байдал, давтагдсан үйлдэл зэрэг олон янзын хэлбэрээр илэрдэг. Зарим өвчтөнд гар хөл мэдээрхэх буюу мэдрэхүйн өөрчлөлт, вегетатив мэдрэлийн эмгэгийн шинж тэмдэг л илэрдэг. Ийнхүү шинж тэмдэг олон янз байдаг тул энгийн ядаргаа буюу өөр өвчин гэж андуурах тохиолдол ч цөөнгүй.
Эпилепсийн шалтгаан ч олон янз. Тархины харвалт, толгойн гэмтэл, тархины хавдар, тархины үрэвсэл, төрөлхийн тархины гажиг, тархины дегенератив өвчин, удамшлын хүчин зүйл зэрэг нь түгээмэл. Ялангуяа хүн ам хөгширснөөр тархины харвалт, дементиагийн дараа үүсэх эпилепси ч нэмэгдэх хандлагатай байна.
Эмчилгээний үндэс нь эпилепсийн эсрэг эм юм. Өвчтөнүүдийн 70 орчим хувь нь зөвхөн эмийн эмчилгээгээр урт хугацаанд таталтаа хянаж чаддаг. Гэвч 30 орчим хувь нь хоёр ба түүнээс дээш эмийг зохистой хэрэглэсэн ч таталт давтагддаг «эмэнд тэсвэртэй эпилепси»-д хамаарна. Ийм тохиолдолд эмээ байнга солиод байхаас илүү өөр эмчилгээний аргыг судлах шаардлагатай.
Сүүлийн үед эпилепсийн эмчилгээ таталтын тоог бууруулахаар зогсохгүй өвчтөний амьдралын чанарыг дээшлүүлэх чиглэлд хөгжиж байна. Эм ч урьдынхаас гаж нөлөө нь бага, үр нөлөө нь өндөр шинэ бэлдмэлүүд нэвтэрч байгаа бөгөөд өвчтөний нас, таталтын хэлбэр, дагалдах өвчнийг харгалзсан хувьчилсан эмчилгээ хийгдэж байна.
Мэс заслын эмчилгээ ч бас чухал сонголт юм. Таталтын шалтгаан болж буй тархины хэсгийг нарийн тогтоох чадвартай нарийвчилсан шинжилгээний технологи хөгжихийн хэрээр мэс заслын аюулгүй байдал, эмчилгээний үр дүн ч сайжирч байна. Бүрэн эдгэрэхэд хүндрэлтэй тохиолдолд ч тархины гүн өдөөлт (DBS) буюу төөрөгч мэдрэлийн өдөөлт (VNS) зэрэг мэдрэл өдөөх эмчилгээгээр таталтын давтамжийг бууруулж, өдөр тутмын амьдралыг сайжруулах боломжтой.
Мэргэжилтнүүд эпилепсийг зөвхөн ‘насан туршдаа эм уух ёстой өвчин’ гэж бодож болохгүй гэдгийг онцолж байна. Онош, эмчилгээний зохих цагийг алдахгүй бол өвчтөнүүдийн дийлэнх нь таталтгүйгээр өдөр тутмын амьдралаа авч явж чадах бөгөөд эм, мэс засал, мэдрэлийн өдөөлтийн эмчилгээг өвчтөний байдалд тохируулан хэрэглэвэл эмчилгээний үр дүнг улам дээшлүүлж чадна гэсэн үг юм.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Эпилепси, нойрны төвийн дарга Хон Сын Бон “Урьд нь эмчилгээний дэд бүтэц дутмаг байснаас өвчтөнд тохирсон эмчилгээ хийхэд бэрх байсан бол сүүлийн үед шинэ эмчилгээний арга, эпилепсийн төрөлжсөн төвүүд гарч ирснээр оношилгоо, эмчилгээний орчин хурдацтай өөрчлөгдөж байна” гэж хэлээд, “Цаашид олон төрлийн стратегийн судалгаа, хөгжлөөр дамжуулан олон өвчтөнд ‘таталтгүй амьдрал’-ыг бэлэглэж чадна гэж найдаж байна” гэлээ.