«Халуунд бөөрөө хамгаал»… кали хэрэглээгээ багасгаж, зохистой хэмжээний ус уу
Хуудасны мэдээлэл
Гэгээн Петрийн эмнэлэг 26-07-21 06:00Үндсэн хэсэг
Зун бол аагим халуун болон шингэн алдалтаас үүдэлтэй бөөрний өвчний эрсдэл нэмэгддэг улирал юм. Ялангуяа архаг бөөрний өвчтэй хүмүүст зун бол бөөрний эрүүл мэндээ хамгаалахад илүү анхаарах шаардлагатай үе юм.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Нефрологийн тасгийн эрхлэгч Ли Жи Ён «Архаг бөөрний өвчтэй бол улирлын онцлогоос үүдэлтэй эрсдэлт хүчин зүйлүүд нийлбэрээрээ давхацсанаар зуны улиралд бөөрний үйл ажиллагаа буурах эрсдэл нэмэгдэх магадлал ч илүү өндөр» гэж тайлбарлав.
Бөөр нь биеийн доторх орчныг тогтвортой байлгадаг гол эрхтэн юм. Судаснуудаас бүрдсэн сая сая бөмбөрцөг (гломерул)-ийн эдээр дамжуулан биеийн хаягдал бодисыг шүүж, цусыг цэвэршүүлэх нь бөөрний үндсэн үүрэг. Ингэснээр шингэн ба электролитийн тэнцвэрийг хадгалах, дааврын зохицуулга хийх зэрэг үүргийг гүйцэтгэж, биеийн дотоод тогтвортой байдлыг (гомеостаз) хангадаг. Бөөрний үйл ажиллагаа 3 сараас дээш хугацаанд тасралтгүй буурсан эсвэл гэмтэл нь батлагдсан тохиолдолд архаг бөөрний өвчин гэж оношлогддог.
Архаг бөөрний өвчин нь Солонгосын хүн амын 7~8 хүн тутмын 1 нь тусдаг өвчин бөгөөд дэлхий даяар ч хүн амын хөгшрөлтөөс шалтгаалан тархалт нь нэмэгдсээр байна. Бөөрний үйл ажиллагааны бууралтын хэмжээнээс хамаарч хэвийнд ойр 1-р үе шатнаас эхлээд диализ хийхийг бодолцох 5-р үе шат хүртэл хуваагддаг бөгөөд үе шат ахих тусам зүрх судасны хүндрэл зэрэг олон төрлийн хүндрэл дагалдах магадлал өндөр болдог.
Асуудал нь бөөрний үйл ажиллагаа буурсан ч эхэн үедээ ихэнхдээ мэдрэгдэх шинж тэмдэггүйд оршино. Эхний үе шатанд өвчнийг хурдан илрүүлж, тогтмол хяналтаар өвчин даамжрахаас сэргийлэх нь чухал.
Ялангуяа зуны ааг халуун нь өөрөө архаг бөөрний өвчтэй хүний бөөрөнд ачаалал болдог. Шингэн алдалт, электролитийн тэнцвэргүй байдлыг үүсгэж болзошгүй тул.
Амтат гуа, тарвас, гадил зэрэг кали ихтэй зуны жимс нь бөөрөнд ачаалал өгч, цусны кали ихсэх эрсдэлтэй тул хэрэглэх хэмжээгээ заавал тохируулах хэрэгтэй. Жүүс, ионы ундаа зэргийг хэтрүүлэн хэрэглэх зуршлаас ч татгалзах нь зүйтэй. Өдөрт 5 г-аас дээш давс хэтрүүлэн хэрэглэх, кофеин болон архи агуулсан ундаа хэрэглэхээс мөн зайлсхийх нь сайн.
Бөөрний үйл ажиллагаа болон өвчний байдалд тохирсон зохистой шингэн хэрэглээ ч чухал. Архаг бөөрний өвчтэй хүний хувьд хэт их шингэн хэрэглэх нь эсрэгээрээ бөөрөнд ачаалал өгч болно. Нэг дор их хэмжээний ус уухаас илүү хугацаа хооронд нь тавьж, хэд хэдэн удаа хувааж уухыг зөвлөдөг.
Мөн ус алдалт үргэлжлэх, шээсний хэмжээ, өнгө өөрчлөгдөх, хэт их ядрах зэрэг сэжигтэй шинж илэрвэл зүгээр л халуунаас болсон гэж бодолгүй мэргэжлийн эмчид хандаж зөвлөгөө авах нь зохимжтой.
Гэгээн Петрийн эмнэлгийн Нефрологийн тасгийн эрхлэгч Ли Жи Ён «Архаг бөөрний өвчтэй бол улирлын онцлогоос үүдэлтэй эрсдэлт хүчин зүйлүүд нийлбэрээрээ давхацсанаар зуны улиралд бөөрний үйл ажиллагаа буурах эрсдэл нэмэгдэх магадлал ч илүү өндөр» гэж тайлбарлав.
Бөөр нь биеийн доторх орчныг тогтвортой байлгадаг гол эрхтэн юм. Судаснуудаас бүрдсэн сая сая бөмбөрцөг (гломерул)-ийн эдээр дамжуулан биеийн хаягдал бодисыг шүүж, цусыг цэвэршүүлэх нь бөөрний үндсэн үүрэг. Ингэснээр шингэн ба электролитийн тэнцвэрийг хадгалах, дааврын зохицуулга хийх зэрэг үүргийг гүйцэтгэж, биеийн дотоод тогтвортой байдлыг (гомеостаз) хангадаг. Бөөрний үйл ажиллагаа 3 сараас дээш хугацаанд тасралтгүй буурсан эсвэл гэмтэл нь батлагдсан тохиолдолд архаг бөөрний өвчин гэж оношлогддог.
Архаг бөөрний өвчин нь Солонгосын хүн амын 7~8 хүн тутмын 1 нь тусдаг өвчин бөгөөд дэлхий даяар ч хүн амын хөгшрөлтөөс шалтгаалан тархалт нь нэмэгдсээр байна. Бөөрний үйл ажиллагааны бууралтын хэмжээнээс хамаарч хэвийнд ойр 1-р үе шатнаас эхлээд диализ хийхийг бодолцох 5-р үе шат хүртэл хуваагддаг бөгөөд үе шат ахих тусам зүрх судасны хүндрэл зэрэг олон төрлийн хүндрэл дагалдах магадлал өндөр болдог.
Асуудал нь бөөрний үйл ажиллагаа буурсан ч эхэн үедээ ихэнхдээ мэдрэгдэх шинж тэмдэггүйд оршино. Эхний үе шатанд өвчнийг хурдан илрүүлж, тогтмол хяналтаар өвчин даамжрахаас сэргийлэх нь чухал.
Ялангуяа зуны ааг халуун нь өөрөө архаг бөөрний өвчтэй хүний бөөрөнд ачаалал болдог. Шингэн алдалт, электролитийн тэнцвэргүй байдлыг үүсгэж болзошгүй тул.
Амтат гуа, тарвас, гадил зэрэг кали ихтэй зуны жимс нь бөөрөнд ачаалал өгч, цусны кали ихсэх эрсдэлтэй тул хэрэглэх хэмжээгээ заавал тохируулах хэрэгтэй. Жүүс, ионы ундаа зэргийг хэтрүүлэн хэрэглэх зуршлаас ч татгалзах нь зүйтэй. Өдөрт 5 г-аас дээш давс хэтрүүлэн хэрэглэх, кофеин болон архи агуулсан ундаа хэрэглэхээс мөн зайлсхийх нь сайн.
Бөөрний үйл ажиллагаа болон өвчний байдалд тохирсон зохистой шингэн хэрэглээ ч чухал. Архаг бөөрний өвчтэй хүний хувьд хэт их шингэн хэрэглэх нь эсрэгээрээ бөөрөнд ачаалал өгч болно. Нэг дор их хэмжээний ус уухаас илүү хугацаа хооронд нь тавьж, хэд хэдэн удаа хувааж уухыг зөвлөдөг.
Мөн ус алдалт үргэлжлэх, шээсний хэмжээ, өнгө өөрчлөгдөх, хэт их ядрах зэрэг сэжигтэй шинж илэрвэл зүгээр л халуунаас болсон гэж бодолгүй мэргэжлийн эмчид хандаж зөвлөгөө авах нь зохимжтой.