Хугарал зөвхөн ахмадад тохиолддог гэж үү?…залуу ч гэсэн уналтад хайхрамжгүй хандвал эрсдэл өндөр

 [Анагаах ухааны сонин·Илган Боса] Унаж бэртэх нь голдуу өндөр настанд тохиолддог осол гэж бодох амархан ч, гэнэтийн байдлаар залуу насныханд ч цөөнгүй тохиолддог осол юм. Бодит байдалд Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын 2024 оны яаралтай тусламжийн гэмтлийн өвчтөний гүнзгийрүүлсэн судалгаагаар унаж бэртсэний улмаас эмнэлэгт хандсан 30-50 насны өвчтөний эзлэх хувь 24.3% хүрчээ.

Ялангуяа гадаа үйл ажиллагаа нэмэгддэг хаврын улиралд залуучуудын унаж бэртэх осол цөөнгүй гардаг. Бодит байдал дээр цаг агаар дулаардаг 3 сараас хойш зугаалга, аялал, гадаа дасгал хөдөлгөөн, алхалт зэрэг гадаа үйл ажиллагааны үеэр унаж бэртсэн өвчтөн нэмэгдэх хандлагатай бөгөөд гадаа байхад насны хамааралгүйгээр өчүүхэн сатаарал ч унаж бэртэхэд хүргэж болзошгүйг үргэлж санаж явах хэрэгтэй.

Хугарал, гэмтлийн улмаас тархи гэмтэх зэрэг гадаа унаж бэртсэнээс үүдэх эрсдэл↑

Унаж бэртлээ гэвэл ердөө хөнгөн зураас гэж бодох нь элбэг. Гэвч тохиолдлоос хамаараад бодсоноос илүү хүнд гэмтэл авах нь амархан. Ялангуяа дугуй, самокат зэргийг унаж яваад унах тохиолдолд гэнэт удаашрахаас болж цохилт ихсэх тул илүү онцгой болгоомжлол шаардагдана.

Замд тохиолддог уналт нь гэрээс бусад газарт тохиолддог уналтаас хамгийн олон гардаг. Саад тотгор, барилга байгууламж, шат зэрэгт бүдрэн унах, эсвэл хөл тавихаа алдах нь гол шалтгаан юм. Хөдөлгөөний хурд болон хатуу зам гадаргаас болж гэмтэх эрсдэл нь ч харьцангуй өндөр.

Энэ үед хамгийн их анхаарах зүйл бол унах үеийн цохилтоос үүдэх гэмтлийн тархины гэмтэл болон гар хөлний хугарал юм. Ялангуяа гараа гэмтээгээд яаралтай тусламжид хандах уналтын өвчтөн 22 орчим хувийг эзэлдэг нь толгойн гэмтлийн дараа орох өндөр үзүүлэлт юм.

Бугуйнаас гар хүртэлх дээд мөчний хэсэг нь замд унаж бэртэх үед толгойн дараа хамгийн их гэмтдэг хэсэг бөгөөд унахдаа зөнгөөрөө газар түших гэж оролдохдоо бугуйн хугарал үүсэх нь элбэг.

Шагай болон өвдөг мөн адил агшин зуурын мушгирлаас болж бэртэл, гэмтэл авахад амархан. Ялангуяа эдгээр хэсэгт ердийн ярианд «мушгив» гэж хэлдэг мушгиа байнга тохиолддог. Тэнцвэрээ барих гэж байгаад шагай нугарснаар үе болон шөрмөс холбоост хэт ачаалал өгөх маягаар үүсдэг.

Өвдөлт харьцангуй сул буюу хүчтэй хавдаагүй бол хайхрахгүй өнгөрөх нь амархан ч холбоос урагдсан 2-р зэргээс дээш мушгиаг тэр чигт нь орхивол үений архаг тогтворгүй байдал үүсгэж болзошгүй тул болгоомжлох хэрэгтэй.

Унаж бэртсэн өвчтөний дундаас эмнэлэгт хэвтэх шаардлагатай тохиолдол 25 орчим хувь буюу цөөнгүй байгаа бөгөөд гадаа унасан тохиолдолд ахмад настан биш залуу өвчтөн ч эмнэлэгт хэвтэх, мэс засал хийлгэх шаардлагатай болох нь байнга тохиолддог.

Дасгал хийхдээ хамгаалах хэрэгслээ заавал өмсөж, ‘утас хараад алхахыг’ хориглоно

Гадаа үйл ажиллагааны үеэр уналтаас сэргийлэхийн тулд хамгийн их анхаарах зүйл бол аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавих явдал юм. Дугуй, скүтер зэргээр явахдаа аюулгүй байдлын үүднээс дуулга болон үений хамгаалалтыг заавал зүүх ёстой.

Эдгээр хэрэгсэл нь унах үеийн цохилтыг зөөлрүүлж, ноцтой гэмтэлд хүргэх магадлалыг эрс бууруулах үүрэгтэй. Сүүлийн үед моод болсон гүйлтийн хувьд ч мөн адил бөгөөд хөлийн бүтцийг аюулгүйгээр тулж өгдөг тохиромжтой гутал өмсөж, эргэн тойрны газрын гадарга болон хөл доогуураа сайтар ажиглан, хэтрүүлэн гүйхгүй байхад анхаарах хэрэгтэй.

Ажилдаа явах, гэрээсээ гарах зэрэг энгийн явган зорчих үед ч ухаалаг утас руугаа харан алхах зэрэг сонор сэрэмжгүй үйлдлээс зайлсхийх нь зүйтэй. Мөс зэргээс болж зам халтиргаатай өвөл улиралтай харьцуулахад хавар замын гадаргуу харьцангуй тогтвортой мэт санагддаг тул сэрэмжээ алдахад амархан бөгөөд тэр хэрээр жижиг байгууламжид хөл тээглэх, гишгэж алдах зэрэг осол ч байнга гардаг.

Хэрэв ердөө анхаарал султай эсвэл байнга унадаг бол алхах хурдаа тохируулж, шатны ирмэг, хашлага зэрэг байгууламжийг сайтар ажиглан явах зуршил төлөвшүүлэх нь зүйтэй.

Хэрэв унаж бэртсэний улмаас хугарал, мушгиа үүссэн бол хамгийн түрүүнд шаардлагатай зүйл бол «RICE» яаралтай тусламж юм. Амралт (Rest), хүйтэн жин (Ice), даралт (Compression), өндөрлөх (Elevation) зэрэг арга хэмжээ авсны дараа нэн даруй ортопедийн мэргэжлийн эмчид хандаж үзүүлэх нь зүйтэй. Энэ үед хэт хүчтэй хөдөлгөөнөөс аль болох зайлсхийж, гэмтсэн хэсгээ хөдөлгөөнгүй бэхэлсэн байдлаар зөөхийг зөвлөж байна.

Уналтаас болж хугарсан үед тухайн хэсгээ хүчээр засах гэж оролдох, эсвэл өвдөлтийг тэвчин үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх нь шинж тэмдгийг хүндрүүлэх магадлал өндөр тул аюултай. Өвдөлт хүчтэй эсвэл хурдан хавдаж байгаа, цус алдалт дагалдаж хөдлөх бүрд огцом өвдөлт давтагдаж байвал аль болох хурдан эмнэлэгт хандаж мэргэжлийн эмчээр оношлуулах хэрэгтэй.

Эх сурвалж : Анагаах ухааны сонин(http://www.bosa.co.kr)